يعنى : و هرگز مشركان را بلكه همهء ذوىالعقول جهانيان را چه رسد به غير آنها ، جز خداوند و در برابر او ولىّ امر و سرپرستى نيست . زيرا ادارهء امر اين جهان در شراشر وجود و ذرات اجزاى آن جز به دست او نيست و ادارهء امور عالم آخرت نيز از برزخ تا قيامت و مابعد آن ، تحت اراده و حكومت اوست و او در اين حكومت احدى را شريك خويش قرار نمىدهد .
و ممكن است مراد از حكم ، احكام دينى مجعول براى جوامع بشرى باشد يعنى احكام شرايع آسمانى كه همه بايد از جانب او باشد ، يا خصوص قضاوت و داورى در محكمهء عدل عام روز رستاخيز .
وَاتْلُ مَا أُوحِىَ إِلَيْكَ مِن كِتَابِ رَبِّكَ
يعنى : اى پيامبر ، آنچه را از كتاب پروردگارت به سوى تو وحى شده براى مردم بخوان .
مراد از « كتاب » لوح محفوظ است ، لوحى كه همهء شرايع الهى و كتابهاى آسمانى در آن مندرج است و از آن به وسيلهء جبرئيل ، امين وحى ، به قلب مبارك پيامبر اسلام نازل مىگردد . و ممكن است مراد از كتاب ، قرآن مجيد باشد كه اين آيه دستور تلاوت آن براى جامعهء بشرى است ، زيرا آنچه از عالم بالا و مبدأ اعلى به تو مىرسد حقايقى است ثابت و معارفى است الهى .
لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَلَن تَجِدَ مِن دُونِهِ مُلْتَحَداً
يعنى : بدون ترديد كلمات او را تبديلكنندهاى نيست ، و هرگز غير او ملجأ و پناهى نخواهى يافت . مراد از « كلمات » عبارتهاى مندرج در لوح محفوظ است كه احدى را توان رسيدن به آنجا نيست چه رسد به تبديل آن ! و يا « كلمات » آيات و سور قرآن مجيد است ، پس آيه وعدهاى است از جانب پروردگار كه احدى توان تصرف در آن نخواهد داشت و الفاظ و كلماتش دستخوش تحريف و حذف و نسخ و زوال نخواهد شد و معانى و معارفش از مسير حقيقى خود منحرف نخواهد گشت تا آنجا كه جامعهء بشرى در موارد شك و ترديد متوسل به حاملان وحى و معصومان اهلبيت طهارت بشوند ، آنان كه قرآن در خاندان آنها نزول يافته و ثَقَل اصغرِ تعيين شده از جانب پيامبر اسلاماند .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 398
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٩٨