واسعهء خويش مىگسترد و براى شما راجع به كارتان وسيلهء راحت زندگى و محل آسايش مهيّا مىسازد .
وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَزَاوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ
از اين آيه كه به منظور معرفى جايگاه آن جوانهاى « 1 » موحّد سوق شده و كلمهء كهف سابق اشاره بدانجاست چنين استفاده مىشود كه غار در طرف شمال خط استواى زمين و در ناحيهء جنوب كوهى قرار داشته و دهانهء غار رو به جنوب بوده است .
معناى آيه : و تو اى مخاطب ، خورشيد را هنگامى كه طلوع كند مىبينى كه از غارشان به سمت راست ميل مىكند . يعنى اگر در آنجا بودى و مثلًا در دهانهء غار نشسته بيرون را تماشا مىكردى ، مىديدى كه خورشيد از ناحيهء چپ درآمد و رو به حركت و ارتفاع گذاشت و از جلو رويت به سمت راست ميل كرد ، زيرا غارشان در طرف شمال خط استوا و در جانب راست كوه بوده است .
وَإِذَا غَرَبَت تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمالِ وَهُمْ فِى فَجْوَةٍ مِنْهُ
يعنى : و چون خورشيد رو به غروب مىرفت و نورش به سمت چپ غار مىافتاد ، هر چه رو به افول مىرفت نورش را از سمت چپ آنها كم مىكرد و قطع مىنمود ، و آنها به خاطر بزرگى و فراخى غار در وسعت و آسايش و برخوردار از هواى مناسب و نور خورشيد بودند .
ذلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ مَن يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَن يُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُ وَلِيّاً مُرْشِداً
يعنى : اين حادثه از آيات و نشانههاى خداوند است ( كه چگونه عدهاى به ناگاه الهام غيبى يافتند و عليه طاغوت مقتدرى قيام كردند و راه فرار و نجات در پيش گرفته ، در مسكن كذايى آرميدند و به جاى چند ساعت صدها سال خسبيدند و پس از بيدارى به خوابى طولانىتر فرورفتند ؛ اينها همه از نشانههاى قدرت و حكمت و رحمت خداوند است ، و نيز بازگو كردن چنين سرگذشتى براى تو كه مرور سالها و قرنها آن را به فراموشى سپرده از نشانههاى نبوت توست ) . هر كس را خدا هدايت نمايد او هدايتيافتهء حقيقى است ، و هر كس را گمراه سازد يعنى پس از هدايت ابتدايى و اتمام حجت از جانب
هامش
( 1 ) . جوانمردان .