حاصل اين است كه : كافر با اينكه مورد غضب خدا و تمام عقايد كفرى و عملهاى فسقىاش مبغوض اوست و براى همه مستحق مجازات بد است ، در دنيا از هيچ نعمت مادى و معنوى خداوند ممنوع نيست ، زيرا نعمت ارسال رسولان و عرضهء دين و شريعت و كتاب آسمانى از آنِ همه است و نعمتهاى مادى نيز در اختيار همگان است كه طبق تقديرات ازلى به همه مىرسد .
[ درجات بىشمار آخرت ]
انُظرْ كَيْفَ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَلَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَاتٍ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًا « 21 » لَاتَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوماً مَّخْذُولًا « 22 »
تفسير :
انُظرْ كَيْفَ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَلَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَاتٍ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًا
يعنى : بنگر كه چگونه برخى از آنها را بر برخى ديگر برترى داديم - در اسباب و ملاكات تفاضل دنيوى نظير اوصاف روانى و صفات جسمى و اموال و اولاد و اقوام و قبايل و جاهها و مناصب - و بىترديد آخرت از نظر درجات و تفاضل بزرگتر است . زيرا درجات مردم در دنيا بر پايهء خصوصيات نفسانى و جسمانى و اختلاف اموال و اولاد و غيره است كه همه حقير و اندك و محدود است ، و آخرت درجاتش براساس كمالات روحى و فضايل معنوى و نعمتهاى گوناگون بهشتى و جهان ابدى است و برترى درجات و تفاضل برحسب آن درجات است .
لَاتَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوماً مَّخْذُولًا
يعنى : هرگز با خداوند معبود ديگرى قرار مده و اتخاذ مكن - خواه از بتان و ستارگان باشد يا از عباد و صالحان و يا از پريان و خواه عيسى و مريم و روحالقدس يا غير آنها از آنچه بشر گمراه پيدا كند كه پستترين آنها هواى نفس است - تا مذموم و مخذول بنشينى ، يعنى مورد مذمت و ملامت نفس خود و فرشتگان الهى و نيكان و صالحان در عالم آخرت