سورهء اسراء
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ « 1 »
لغت و اعراب :
سبحان مصدر « 1 » ، به معناى تنزيه و تقديس انشائى است و غالباً مفعول مطلق فعلى است كه به تناسب محل ، مقدّر است و به معناى آن فعل و مصدرش استعمال مىشود ، مثلًا معناى سبحان ربّى اسبِّحُ تسبيحاً ربّى ، و معناى سبحان الّذى أسرى سَبِّح الّذى أسرى تسبيح ، يا لِيُسَبَّح الّذى أسرى تسبيحاً است . و ممكن است در نتيجهء كثرت استعمال در مقام اظهار تعجب و تجليل و تبرئهء از عيوب ، به عنوان خبر مقدم و مابعدش مبتداى مؤخر شود به تقدير « منزَّهٌ الّذى أسرى » . أسراه و أسرى به : در شب او را سير داد . و چون « ليل » ذكر شود تجريد مىگردد و به معناى مطلق سير مىشود . أقصى : دور تر . بارَكَه : پربركت كرد آن را .
هامش
( 1 ) . سبحان مصدر ثلاثى مجرد از باب مَنَع است ، گويند : سَبَح سبحاناً يا سَبَّح تسبيحاً يعنى سبحاناللَّه گفت .