[ تبليغ ، مقابله به مثل و شكيبايى ]
وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيما كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
يعنى : بىترديد پروردگار تو در ميان آنها روز قيامت دربارهء آنچه در آن اختلاف مىكردند داورى خواهد نمود . يعنى درخصوص ترددشان به نزد پيامبر و تبديل تشريع عيد اول به دوم ، و يا تخلّف از حكم سَبت و اعمال نيرنگ در مخالفت با خدا .
ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِى هِىَ أَحْسَنُ
يعنى : اى پيامبر ، مردم را به راه پروردگارت به وسيلهء حكمت يعنى كلام حكيمانهاى كه فكر و مغز طرف را به تسليم در برابر حق وا دارد ، و با موعظهء نيكو يعنى پند و اندرزى كه دل او را به حقايق دينى متنبّه كند و بيدار و رام سازد دعوت كن ، و با آنها در مقابل محاجّه و جدالشان ، با دليل و برهان به جدالى نيكوتر برخيز .
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ
يعنى : بهيقين پروردگار تو داناتر است به حال كسى كه از راه او گم گشته و او داناتر است به هدايتيافتگان . مراد اين است كه خداوند اهل ضلالت را كه قابل هدايت نيستند و آنها را كه استعداد هدايت دارند ، مىشناسد و روى اين زمينه تأثيرات دعوت تو را نيز در دل آنها مىداند .
وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ وَلَئِن صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ « 126 » وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُونَ « 127 » إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُم مُحْسِنُونَ « 128 »
تفسير :
وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ
يعنى : و اگر خواستيد عقوبت كنيد ، به مانند آنچه عقوبت شدهايد عقوبت كنيد .
خطاب به مسلمين است به منظور اشتراط مماثلت در مورد استيفاى حقّ مجازات از مسلمين يا همهء مردم به نحو قانون كلّى اعم از قصاص در نفس ، يا در قصاص اعضا و