لغت و اعراب :
سبت : قطع كردن ، روز شنبه . جعل السبت به تقدير « جعل تعظيم السبت » يا « جعل و بال السبت » . اختلفوا فيه يعنى « تردّدوا الى نبيّهم فيه » يا « تفرّقوا فيه » . حكمت : كلام حقّ و متقن و منطقى ، وصول به عقل و دانش .
[ هتك حكم روز شنبه ]
تفسير :
إِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ
يعنى : جز اين نيست كه تعظيم روز شنبه و بار كردن آثار عيد بر آن ، تكليف بر كسانى است كه دربارهء آن به نزد پيامبرشان تردد كردند . بدين معنا كه چون موساى كليم به آنها پيشنهاد تعظيم روز جمعه نمود آنها نپذيرفتند و به جاى آن روز شنبه را پيشنهاد كردند و رفت و آمد نمودند تا تعظيم آن روز تشريع شد و به عنوان روز تعطيلى و فراغت از كار و اشتغال به عبادت تعيين گرديد . و اين معنا مبتنى بر اين است كه مراد از اختلاف تردد باشد .
و ممكن است مراد از آيه اين باشد كه و بال و كيفر دنيوى هتك روز شنبه بر كسانى است كه در آن اختلاف نمودند و پس از تشريع حكم تعظيم آن ، در پذيرش اختلاف كردند ، عدهاى نپذيرفتند و پذيرندگان نيز در امتثال و عمل تخلّف نمودند و راه نيرنگ پيش گرفتند . و كيفر موعود اين بود كه خداوند همه را به صورت بوزينه مسخ نمود و وسيلهء عبرت ديگران كرد و مورد لعن در تاريخ شدند . در آيهء 26 بقره و 47 نساء نيز اشاره به اين كيفرها شده است .