[ حلال و حرام خدا ]
فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّباً وَاشْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ إِن كُنتُم إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ « 114 » إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ « 115 »
لغت و اعراب :
اكل : خوردن با دهان ، تصرف در هر چيزى به تناسب حال آن . حلالًا طيّباً حالاند از « ما » ى موصول . ميته در لغت مردار است و در اصطلاح شرع حيوانى است كه روحش از بدن بدون تذكيهء شرعى بيرون رود . أهلَّ زيدٌ الهلالَ : صداى خود را به ديدن ماه بلند كرد . بَغْى : طلب ، باغى : جستجو كننده . عادى : تجاوزگر . غيرَ باغ ولا عاد هر دو حالاند از فاعل اضطرّ . فان اللَّه غفور علت جزاى شرط است كه به جاى آن است ، به تقدير « لايؤخَذُ به فانّ اللَّه غفورٌ » .
تفسير :
فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّباً وَاشْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ إِن كُنتُم إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ
فاء تفريع اشاره به اين است كه چون كفران نعمت الهى ، سبب عذاب است ، پس برخوردار شويد و سپاس گزاريد .
معناى آيه : پس اى انسانها و مكلّفان ، در آنچه خدا روزى شما كرده در حالى كه حلال و پاكيزه باشد تصرف كنيد و از آن برخوردار شويد ، و اگر شما كسانى هستيد كه خدا را مىپرستيد نعمتهاى او را سپاس گزاريد .
بايد دانست كه « ما » ى موصول در « مما رزقكم » در اين آيه شامل همهء نعمتهاى مادّى