شكنجههاى سخت مشركان و پس از كشتهشدن برخى ، به سوى مدينه هجرت كردند .
يعنى پس مىگوييم كه بىترديد پروردگار تو نسبت به كسانى كه پس از چشيدن طعم امتحان و ديدن شكنجهها هجرت كرده ، سپس جهاد نموده و صبر كردند ، بىشك پروردگار تو پس از آن همه عذاب و هجرت و شكنجه و صبر ، بسيار آمرزنده و مهربان است .
يَوْمَ تَأْتِى كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَن نَّفْسِهَا وَتُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وُهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
يعنى : متذكر شويد روزى را كه هر نفسى از مكلّفان به صحنهء محشر مىآيد در حالى كه دفاع از خود مىكند . مراد آنكه از هول محشر و دهشت اوضاع محيط ، همه چيز را فراموش مىكند و به حال خويش مىپردازد كه چگونه از مسئوليتها و جرمها نجات يابد . و در آن روز به هر نفسى ، يعنى به هر فردى از جنّ و انس ، جزاى آنچه از ايمان و كفر و اعمال بدنى در دنيا انجام داده به نحو كامل پرداخت مىشود . و يا به هر نفس آنچه در دنيا كرده ، به نحو تجسم در نفوس و تبلور در نعمت و عذاب داده مىشود ، و هرگز آنها مورد ستم قرار نمىگيرند . يعنى محروم از پاداش خير نمىشوند و بيش از استحقاقِ شر كيفر نمىبينند .
وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً مُّطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَداً مِن كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذَاقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ « 112 » وَلَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْهُمْ فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظَالِمُونَ « 113 »
لغت و اعراب :
قريه : مجتمع انسانى ، محل اجتماع آنها از شهر و روستا ، و آن بدل است از مثلًا . رَغَد : وسعت و فراوانى . اذاقه كنايه از رساندن و پوشاندن ، و اطلاق اذاقه و لباس اشاره به احاطهء
تفسير روان (فارسى) — صفحة 287
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٨٧