و وظايف آسمانى ، شايد متذكر شويد .
وَأَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلَا تَنقُضُوا الْأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا
يعنى : و به عهدتان با خداوند هر زمان كه معاهده كرديد وفا كنيد . مراد از عهد در اينجا عهد شرعى است ، نظير آنكه بگويد : عهد مىكنم با خدايم كه فلان عمل نيك را به جا آورم ، يا فلان كار زشت را ترك كنم . و سوگندهاى خود را پس از آنكه محكم كرديد هرگز نشكنيد . مراد از سوگند ، قسم شرعى است و مراد از توكيد ، اين است كه در قصد جدّى باشد و نام خدا را نيز در آن ببرد ، نظير آنكه بگويد : وَاللَّهِ لَافْعَلَنَّ كَذا ، يعنى به خدا سوگند كه فلان كار نيك را بهجا آورم .
وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلًا إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ
يعنى : و چگونه سوگندها را مىشكنيد در حالى كه خدا را بر خودتان ضامن و مراقب قرار دادهايد !
يعنى مثلًا اگر كسى بگويد : وَاللَّهِ لَاصومَنَّ غَداً ، گويى روزهء فردا را به نحوى متعلّق به خدا كرده و او را ضامن و مراقب خويش نموده ، پس بر اوست در صورت مخالفت ، طبق ضمانت و مراقبت كيفر دهد . و حقّاً كه خداوند آنچه را انجام مىدهيد مىداند .
اين آيه از ادلّهء كلّى و اجمالى صحت عهد و يمين است كه هر يك در فقه كتابى داراى مسائل بسيار است . در آيهء 89 سورهء مائده حكم يمين مفصلتر ذكر شده است .
وَلَا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِن بَعْدِ قُوَّةٍ أَنكَاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمَانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبَى مِنْ أُمَّةٍ إِنَّما يَبْلُوكُمُ اللَّهُ بِهِ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ « 92 » وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلكِن يُضِلُّ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ وَلَتُسْأَلُنَّ عَمَّا كُنتُم تَعْمَلُونَ « 93 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 272
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٧٢