فَأَلْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكَاذِبُونَ
يعنى : پس از صدور آن كلام از مشركان ، بتها به سوى مشركان اينگونه القاى سخن مىكنند يعنى پاسخ مىدهند كه شما جدّاً دروغگوييد .
مراد اين است كه خداوند به بتهاى جماد در آن روز قدرت نطق مىدهد كه اينگونه پاسخ دهند و آنها را دروغگو شمارند به لحاظ اين كه اعتقاد و عمل آنها خطا و خلاف واقع بوده هرچند به آن معتقد بودند . و محتمل است مراد از مخاطب بتان سران مشركان باشد كه بطلان بتها را مىدانستند و به دروغ و براى هوا و هوس و حبّ جاه و مال ، آنها را مىپرستيدند .
وَأَلْقَوْا إِلَى اللَّهِ يَوْمَئِذٍ السَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا يَفْتَرُونَ
يعنى : و آنها در آن روز تسليم خدا مىشوند - مشركانى كه پيوسته در دنيا در مقابل خداوند طغيان و استكبار داشتند ، در آن روز اظهار انقياد و تسليم مىكنند - و آنچه به خدا افترا مىبستند از معتقدات باطل نظير اذعان به قداست و ربوبيت بتها و مقام قرب و شفاعت آنها و قضاى حاجتهاى پرستندگان ، همه از آنها گم مىشود ، يعنى بطلان و فساد و تباهى آنها روشن مىگردد .
الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ زِدْنَاهُمْ عَذَاباً فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يُفْسِدُونَ « 88 » وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِى كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِم مِنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيداً عَلَى هؤُلَاءِ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَاناً لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدىً وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ « 89 »
تفسير :
الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ زِدْنَاهُمْ عَذَاباً فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يُفْسِدُونَ
يعنى : كسانى كه كفر ورزيدند و ديگران را نيز از راه خدا يعنى از دين و شريعت و كتاب
تفسير روان (فارسى) — صفحة 268
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٦٨