[ داستان سجده بر آدم و طرد شيطان ]
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ « 26 » وَالْجَانَّ خَلَقْنَاهُ مِن قَبْلُ مِن نَّارِ السَّمُومِ « 27 » وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّى خَالِقٌ بَشَراً مِّن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ « 28 » فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِى فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ « 29 » فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ « 30 » إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَى أَن يَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ « 31 »
لغت و اعراب :
صلصال : گِل خشكيده كه صدا دهد . حَمَأ و حَمْأة : لاى گنديده . من حمأ صفت صلصال .
مسنون : بدبو . يا از سنَّ الطينَ : آن را سفال كرد ، يا آن را صورتبندى نمود . سَموم : باد گرم . نار السموم اضافهء موصوف به صفت است . جانّ : اسم جمع جنّ . سَوَّى الشىءَ : درست كرد آن را .
ابليس : عَلَم جنس است براى شيطان .
تفسير :
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ
يعنى : و حقيقت اين است كه ما انسان را از گِل خشكيدهء صدادارِ برگرفته از لاى بد بو آفريديم .
مراد از انسان در اينجا نخستين فرد از اين نوع است كه بدون سابقهء مِثل و نمونه و به نحو اعجاز آفريده شده و جدّ اعلاى اين نوع قرار گرفته و به نام آدم و ابوالبشر ناميده شده ، و هر صفتى در كيفيت خلقت براى او ذكر شود همسر وى كه او را حوّا و امّ البشر هم مىنامند