يعنى : اينگونه ما اين قرآن را در دلهاى آنان وارد مىكنيم و نفوذ مىدهيم در حالى كه بدان ايمان نمىآورند ( مراد اين است كه همانگونه كه رسولان گذشته ، رسالت و شريعت خود را عرضه مىداشتند و مواجه با انكار و استهزاى مردم مىشدند ، اين قرآن را بر مجرمان مكه عرضه مىداريم و در دلهايشان نفوذ مىدهيم و مواجه با انكار و عدم ايمان آنها مىشويم ) و حقّاً كه طريقت و روش پيشينيان همواره چنين گذشته است .
وَلَوْ فَتَحْنا عَلَيْهِم بَاباً مِّنَ السَّماءِ فَظَلُّوا فِيهِ يَعْرُجُونَ ، لَقَالُوا إِنَّمَا سُكِّرَتْ أَبْصَارُنَا بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَّسْحُورُونَ
يعنى : و اگر بر روى آنها درى از آسمان مىگشوديم پس همواره در آن عروج مىكردند و بالا مىرفتند ( يعنى و حقايقى را در عالم بالا از قبيل افواج فرشتگان و لوح محو و اثبات و لوح محفوظ و جايگاه صحايف اعمال و كيفيت تقدير امور جهان از حيات و مرگ و روزى و حوادث ديگر مىديدند ) بىترديد مىگفتند : جز اين نيست كه چشمان ما بسته شده ، يعنى حقيقت بر ما پنهان مانده و آنچه ديديم تخيّلات بوده ؛ بلكه مىگفتند : ما گروهى جادو زدهايم . يعنى نه تنها چشممان بسته شده و خود آگاهيم كه به جاى حقايق ، موهومات ديديم ، بلكه روانمان جادوزده شده و تخيّلات بر ما غلبه كرده است .
وَلَقَدْ جَعَلْنَا فِى السَّماءِ بُرُوجاً وَ زَيَّنَّاهَا لِلنَّاظِرِينَ « 16 » وَحَفِظْنَاهَا مِن كُلِّ شَيْطَانٍ رَّجِيمٍ « 17 » إِلَّا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ مُّبِينٌ « 18 » وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِىَ وَأَنبَتْنَا فِيها مِن كُلِّ شَىْءٍ مَوْزُونٍ « 19 » وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيها مَعَايِشَ وَمَن لَّسْتُمْ لَهُ بِرَازِقِينَ « 20 »
لغت و اعراب :
حفظناها يعنى حفظنا السماء . رجيم به معناى مرجوم : رانده شده ، لعن شده . استرق الشىءَ : دزديد آن را . سمع به معناى مسموع . أتبعه و تبعه : دنبال كرد آن را . شهاب : جرقّه يا
تفسير روان (فارسى) — صفحة 182
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٨٢