شما را براى بردگى زنده نگه مىداشتند ، و در اين امر براى شما از جانب پروردگارتان آزمايشى بزرگ بود .
آرى ، چه آزمايشى سختتر و شديدتر از اين كه طايفهاى بزرگ در ميان انبوه دشمنان خود به صورت متلاشى زندگى كنند ؟ ! مردانشان به بردگى گروهى ، و زنانشان به بردگى گروهى ديگر تقسيم شوند ، نسل ذكورشان فردى يا دسته جمعى سر بريده و نابود شوند و دخترانشان بمانند و رشد كنند !
[ پيوند شكر با افزايش نعمت ]
وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌ
اين آيه خطاب به همهء انسانهاست . يعنى : و به ياد آوريد هنگامى را كه پروردگارتان اعلام كرد ، اگر سپاسگزارى كنيد بىترديد بر شما فزونى نعمت خواهم بخشيد ، و اگر كفران نعمت نماييد به يقين عذاب من سخت است .
مراد از اعلام خدا ابلاغ اين مطلب است به بشر به وسيلهء پيامبران و شرايع آنها و به واسطهء عقل و خردى كه در آنها به وديعت نهاده ، زيرا عقل نيز بر اين حاكم است كه سپاس و اظهار عكسالعمل نيكو در برابر نعمت كريم مطلق ، سبب زيادى الطاف اوست و كفران نعمت ، زشت و سبب استحقاق كيفر است .
وَقَالَ مُوسَى إِن تَكْفُرُوا أَنتُمْ وَمَن فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً فَإِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ « 8 » أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَالَّذِينَ مِن بَعْدِهِمْ لَا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا اللّهُ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرَدّوا أَيْدِيَهُمْ فِي أَفْوَاهِهِمْ وَقَالُوا إِنَّا كَفَرْنَا بِمَا أُرْسِلْتُم بِهِ وَإِنَّا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَنَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ « 9 »