يگانگى و خالقيت و ربوبيت او نسبت به عالم هستى شك كرد ، زيرا او آفرينندهء آسمانها و اين زمين است . يعنى تمام اجزاى عالم وجود ، آفريدهء او و بقا و دوام و اداره و تدبير همه در تحت ارادهء اوست ؛ بنابراين چگونه از مخلوقات او شريك او خواهد بود ؟ !
يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُم مِن ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمّىً
اين كلام جواب انكار پيامبران و بيان اين مطلب است كه سنّت خداوند جارى بر اين است كه همهء موجوداتِ قابل تكامل را در اين جهان به سوى كمال مطلوب هدايت نمايد و از آن جمله انسان است كه همان گونه كه مشمول هدايت تكوينى است بايد مشمول هدايت تشريعى نيز باشد .
معناى آيه : خدا شما را دعوت مىكند ( يعنى به سوى دين و شريعت و كتاب آسمانى ) تا در نتيجه از برخى گناهان شما درگذرد و در اين دنيا شما را تا آخر مدتى كه در علم ازلى خود و در لوح محفوظ براى شما معين نموده و نام برده ، مهلت دهد و تأخير اندازد تا كمال يابيد .
ذكر برخى از گناهان اشاره به اين است كه بشر به طبعالحال هر چند از اهل بهشت باشد بايد حداقل در دنيا كيفر بعضى از گناهان خود را ببيند . و حاصل آنكه : دعوت مىكند تا شما را در مدت محدود و پيشبينى شده تربيت كند و تكامل بخشد و گناهانتان را بزدايد و شما را صالح براى زندگى در جهان ديگر كند .
قَالُوا إِنْ أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا تُرِيدُونَ أَن تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتُونَا بِسُلْطَانٍ مُبِينٍ
يعنى : مخالفان رسولان الهى در جواب دعوت آنها گفتند : شما جز بشرى همانند ما نيستيد ( به گمان اينكه پيامبر مبعوث از جانب خدا بايد فرشته باشد كه جنسى بالاتر از انسان است ) كه مىخواهيد ما را از آنچه پدرانمان مىپرستيدند جلوگيرى كنيد ! پس براى ما حجت و برهانى آشكار بياوريد ، يعنى دليل قاطعى بر صلاحيت بشر به رسالت الهى و برهانى بر امتياز شما از ميان ما . و اين كلام دلالت دارد كه آنها معجزات پيامبران گذشته را باطل و غيرقابل اثبات مىدانستند .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 144
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٤٤