فساد برمىانگيزند ، يعنى مردم را در عقايد به انحراف ، و در اعمال به فسق مىكشانند . و ممكن است مراد از افساد در اينجا به قرينهء تقابل ، ترك امورى باشد كه در آيهء 22 گذشت از صبر بر امور و برپا داشتن نماز و انفاق از روزى خدادادى در نهان و آشكار ، و دفع سيّئات به وسيلهء حسنات . آنها هستند كه برايشان لعنت و طرد خدا ثابت است و بدى اين خانه از آنِ آنها و نصيب آنهاست . يعنى عاقبت بد دنيا و كيفر گناهانى كه در آن انجام دادهاند در عالم آخرت آنها را فرا خواهد گرفت .
اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنيَشَاءُ وَيَقْدِرُ وَفَرِحُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فِى الْآخِرَةِ إِلَّا مَتَاعٌ
يعنى : خداوند است كه روزى را در اين جهان براى هركس كه بخواهد وسعت مىدهد و تنگ مىكند . مراد از روزى اعم از مادى و معنوى است . مادى مانند وسايل رفاه زندگى فردى و اجتماعى بشر از اموال و موجودات اين كره ؛ و معنوى مانند علوم و فنون فكرى و حالات و ملكات روحى و ساير توفيقات معنوى . و جهت فراخى و تنگى روزى ممكن است درخواست اشخاص باشد ، يا اقتضاى كوشش و سعى عاملان ، يا آثار و لوازم نظام اتمّ عالم هستى .
و مشركان و كفّار به زندگى اين دنيا خوشحال شدند در حالى كه زندگى دنيا در جنب آخرت جز بهرهاى ناچيز نيست . اشاره به جهل آنها به دنيا و آخرت است و غفلت از اينكه بالاترين ثروت دنيا و كاملترين برخوردارى از آن در مقايسه با عالم آخرت همانند آن است كه انگشت در اقيانوسى فرو برى و بيرون آورى و ترى انگشت را با آن اقيانوس مقايسه نمايى .
وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِن رَّبِّهِ قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ « 27 » الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ « 28 » الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ طُوبَى لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ « 29 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 117
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١١٧