جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِن كُلِّ بَابٍ « 23 » سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ « 24 »
لغت و اعراب :
جنّات عدن بدل است از عقبى الدار در آيهء قبل . عدن : بقا و اقامت . سلام عليكم به تقدير « قائلين » . بما صبرتم متعلق است به عليكم يا به خبر « هذِهِ » مقدّر .
تفسير :
جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِن كُلِّ بَابٍ
يعنى : عقبى الدار كه در آخرت نصيب صاحبان خرد و متّصفان به صفتهاى نُهگانه مىشود ، عبارت است از بهشتهاى اقامت ، كه خود آنها و هركس كه واجد صلاحيت است از پدران و همسران و فرزندانشان وارد آن مىشوند .
مراد از صلاحيت آنها صحت ايمان و تماميت عقايد اصولى آنهاست هرچند در فروع عملى و جنبههاى اخلاقى قاصر يا مقصّر و گنهكار باشند ، كه به احترام اين ارحام بخشوده مىشود . و عبارت آيه شامل غير عمودَيْن « 1 » و غير همسر از ساير خويشان نمىشود . و محتمل است كه اين قسم از احترام يعنى بخشوده شدن گناهان و اذن در ورود به بهشت مخصوص اين سه قسم باشد .
و فرشتگان نيز از هر درى بر آنها وارد مىشوند .
سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ
يعنى فرشتگان هنگام ورود به حضور آنان مىگويند : سلام بر شما ، اين نعمت و
هامش
( 1 ) . يعنى پدر و مادر و فرزندان .