تفسير :
الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَلَا يَنقُضُونَ الْمِيثَاقَ
يعنى : كسانى كه به عهد خدا وفا مىكنند و هرگز پيمان نمىشكنند .
مراد از عهد خدا معاهده در پذيرش دين و شريعت و كتاب آسمانى است پس از آن كه به وسيلهء پيامبران به آنها ابلاغ شده است . يا پذيرش توحيد و اصول عقايد و احكام مستقلهء عقلى است پس از آن كه عقل سليمشان طبق شهادت آيات آفاقى و انفسى بدانها داورى نموده است . و جملهء « لاينقضون » اعم است و شامل پيمانهايى نيز مىشود كه اشخاص با نفس خويش مىبندند ، مانند صيغهء عهد و نذر و قسم . و يا با همنوع خويش مىبندند ، نظير قراردادهاى معاملى و نحو آن كه ميان مردم انجام مىگيرد .
وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ
يعنى : و كسانى كه آنچه را خدا به پيوستن با آن فرمان داده مىپيوندند .
مراد از پيوستن ، ايجاد روابط حسنه و پياده كردن آثار آن است ، مانند پيوند با مبدأ اعلى به اعتقاد و اذعان ، و با فرستادگان او به پذيرش و طاعت ، و با ارحام و بستگان به نيكى و وصلت ، و با جامعه و مردم به معارفه و حسن معاشرت .
و آنها كه از پروردگار خويش ، يعنى از وعدهء عذاب او چه دنيوى يا اخروى ، بيم دارند و آنها كه از بدى حساب در آخرت مىترسند . مراد از بدى حساب ، زيادتر نوشتن گناه يا افزودن بر كيفر معيّن آن يا كم نمودن عدد حسنات يا كسر كردن از پاداش معيّن آنها نيست ، زيرا اينها ظلم است و از ساحت اقدس خداوند دور است ، بلكه طبق روايات اهل بيت وحى مراد از سوء حساب ، استقصا و مداقّه در مقام حساب است ، بدين معنا كه با آنان به عدالت رفتار شود و به همهء گناهانشان به دقت رسيدگى شود و مسامحه و ارفاق و گذشت نباشد .
وَالَّذِينَ صَبَرُوا ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلاةَ وَأَنفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرّاً وَعَلَانِيَةً
تفسير روان (فارسى) — صفحة 113
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١١٣