[ ويژگىها و سرانجام اولوا الالباب ]
الْحِسَابِ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمِهَادُ
يعنى : و كسانى كه دعوت او را اجابت نكردند - پيامبران او را رد كردند و عرضههاى آسمانى آنها را انكار نمودند - اگر در آخرت سراسر آنچه در روى زمين است و مثل آن همراه آن براى آنها باشد ، بىترديد ، همه را فديه مىدهند ، يعنى حاضرند همه را در راه نجات خود فدا كنند . آنهايند كه بر ايشان حساب بدى خواهد بود ، و جايگاه آنها دوزخ است و آن بد جاى آرامشى است .
أَفَمَن يَعْلَمُ أَنَّمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمَى إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبَابِ
استفهام انكارى است و آيه به منزلهء توضيح و تأكيد آيهء قبل است .
يعنى : پس آيا كسى كه مىداند آنچه از پروردگارت به سوى تو فرود آمده - وحى و كتاب و شرايع و معارف - همه حق و درست است ، همانند كسى است كه نابيناست ، يعنى چشم دلش كور است و صحت و حقانيت گفتار و رفتارت را درك نمىكند ؟ جز اين نيست كه به فرق ميان اينان و عاقبت نيك و بدشان صاحبان عقل و خرد متذكر مىشوند .
الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَلَا يَنقُضُونَ الْمِيثَاقَ « 20 » وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ « 21 » وَالَّذِينَ صَبَرُوا ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلاةَ وَأَنفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرّاً وَعَلَانِيَةً وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ أُولئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ « 22 »
اعراب :
الّذين يوفون مبتدا ، و الّذين يصلون ، و الّذين صبروا عطفاند به آن ، و جملهء اولئك لهم عقبى الدار خبر آن ، و يا سه جملهء الَّذين با صلهها صفت اولوا الألباب و جملهء اولئك لهم مستأنفه است . أن يوصل تأويل به مصدر ، بدل است از ضمير به بهتقدير « أمر اللَّه بوصله » .