و ممكن است اين كلام پس از نزول عذاب و هلاكت قوم او و خطاب به اجساد بىجان آنها باشد ، نظير آن كه پيامبر اسلام پس از غزوهء بدر جسدهايى را كه مسلمين در چاه بدر ريخته بودند مورد خطاب قرار داد و فرمود : قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا [ اعراف ، 44 ] . و بنابراين ، تقدير وَلكِن لَاتُحِبُّونَ : « و لكن كنتم لاتحبّون » است ، يعنى از آغاز شما چنين بوديد كه ناصحان را دوست نداشتيد .
[ داستان لوط ( ع ) ]
وَلُوطاً إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ مَاسَبَقَكُمْ بِهَا مِن أَحَدٍ مِنَ الْعَالَمِينَ « 80 » إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِن دُونِ النِّسَاءِ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ « 81 »
لغت و اعراب :
لوط اسم اعجمى است ، و لوطاً عطف است به نوحاً در آيهء 59 يا منصوب است به « اذكر » مقدّر ، و إذ قال بدل از لوط است . فاحشه : كار بسيار زشت . مسرف : متجاوز از حد . من دون النساء حال است از فاعل تأتون يعنى : « متجاوزين عن النساء » .
تفسير :
وَ لُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِّنَ الْعَالَمِينَ
لوط فرزند هاران برادرزادهء ابراهيم خليل بود . او از سرزمين بابِل عراق همراه عمويش ابراهيم به سوى شام مهاجرت نمود و در اردن شام منزل كردند . خداوند او را به سوى اهل مؤتفكات ، پنج شهرى كه مهمتر از همه شهر « سَدوم » بوده به عنوان پيامبرى مبعوث كرد .
در آن شهرها فحشا و منكر ، خاصه عمل لواط رواج داشت .
معناى آيه : اى پيامبر يا اى مخاطب ، به ياد آور لوط را هنگامى كه به قوم خود بهعنوان استفهام انكارى و تقبيح و نهى و نكوهش گفت : آيا كار بسيار زشتى به جا مىآوريد كه احدى از جهانيان در آن بر شما سبقت نگرفته است ؟ !