لغت و اعراب :
ملأ : سران و اشراف قوم كه ديدنشان چشمها را پر از ابّهت و دلها را پر از هيبت مىكند .
أتقولون للحق بهتقدير « أتقولون للحقّ إنّه سحر » است .
[ داستان موسى ( ع ) و فرعون ]
تفسير :
ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِم مُوسَى وَهَارُونَ إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَائِهِ بِآيَاتِنَا
يعنى : آنگاه ما پس از آنان ، يعنى پس ازپيامبرانى كه بعد از نوح آمدند و رفتند ، موسى و هارون را بهسوى فرعون و اشراف قوم او برانگيختيم همراه آيات ومعجزات بسيار خود كه در برخى از مواضع اين كتاب كريم مانند آيهء 101 اسراى نُهگانه بودن آنها و در برخى ديگر مصاديقى از آنها ذكر شده است . و علت ذكر اين كه آنها بهسوى ملأ ارسال شدهاند اين است كه ملأ فرعون پيوسته متصدى امور كشور بودند و قبول و ردّ آنها قبول و ردّ اكثريت جامعهء وقت بود .
فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْماً مُجْرِمِينَ
يعنى : پس از آمدن آن دو پيامبر و عرضه داشتن دعوت و معجزات خود ، فرعونيان تكبر ورزيدند ، و آنان گروهى گنهپيشه بودند .
فَلَمَّا جَاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِندِنَا قَالُوا إِنَّ هذَا لَسِحْرٌ مُبِينٌ
يعنى : پس چون حق از جانب ما بهسوى آنها آمد ، يعنى دعوت حق و معجزات حقّى كه موسى و هارون آورده بودند ، گفتند : به يقين ، اين جادويى آشكار است .
قَالَ مُوسَى أَتَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءَكُمْ أَسِحْرٌ هذَا
يعنى : موسى گفت : آيا به امر حق و حقيقت ثابت ، وقتى كه به شما عرضه شد مىگوييد جادوست ؟ ! آيا واقعاً اينها جادوست ؟ ظاهر كلام اين است كه فرعون و مَلَأش اهل درك و فهم بودند و قدرت تشخيص حقايق از اوهام و جادو را داشتند ، و از اين رو آنها را با دو استفهام انكارى متوجه وجدان خودشان مىكند .
وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُونَ