است ، پس آمدن آن را منتظر باشيد كه من نيز منتظر فرود آمدن آن براى شما هستم .
وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِن بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُم مَكْرٌ فِي آيَاتِنَا قُلِ اللَّهُ أَسْرَعُ مَكْراً إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ « 21 »
لغت و اعراب :
ضَرّاء : شدت ، قحطى ، نقص در نفوس و اموال . مكر : فريب ، منصرف كردن شخصى از ارادهء خود به طرزى ناروا و يا به طرزى روا ، و از اين رو دربارهء خداوند به معناى استدراج يا مكر در مقابل مكر استعمال مىشود .
تفسير :
وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِن بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُم مَكْرٌ فِى آيَاتِنَا
خداوند در عصر نزول اين آيات در مكّه مشركان را به مدت هفت سال گرفتار فقر و قحطى شديد كرد به گونهاى كه در معرض نابودى قرار گرفتند و تا آنجا كه به پيامبر اسلام متوسل شدند با وعدهء اينكه اگر رفاه حال پيدا شود ايمان آورند ، و چون فراوانى و رفاه حال پيدا شد بهمبارزه و معارضه با كتاب الهى برخاستند . و آيه قابل انطباق بر اين مورد است .
معناى آيه : و چون مردم را شيرينى رحمتى پس از تلخى ضرر و شدّتى كه به آنها رسيده بود بچشانيم ، به ناگاه مىبينى كه آنها مكر و فريبى در آيات كتاب ما دارند . يعنى به قصد براندازى اصل و هدف كتاب ، نسبت سحر و جادو بهكتاب و آيات آن ، و نسبت جنون و كهانت به آورندهء آن مىدهند . و ممكن است آيه ناظر به حال اغلب افراد مردم باشد كه گاهى گرفتار ناراحتى و مصائب و زمانى برخوردار از رفاه و نعمتاند . و بنابراين ، مراد از آيات ، حوادث تلخ و شيرين است كه هر يك نشانهء وجود قدرت قاهرهاى است در پشت پردهء حواس . و مراد از مكر در آنها پس از حصول رفاه ، غفلت از مسبّب اسباب و نسبت
تفسير روان (فارسى) — صفحة 367
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٦٧