منزه است خداوند ، و بسى برترى دارد از آنچه شريك او مىسازند .
[ اختلاف امتها در شرايع الهى ]
وَمَا كَانَ النَّاسُ إِلَّا أُمَّةً وَاحِدَةً فَاخْتَلَفُوا وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيَما فِيهِ يَخْتَلِفُونَ « 19 » وَيَقُولُونَ لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِن رَبِّهِ فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ للَّهِ فَانتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُم مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ « 20 »
تفسير :
وَمَا كَانَ النَّاسُ إِلَّا أُمَّةً وَاحِدَةً
طبق آيهء 213 سورهء بقره ، بر بشرهاى اوّليه پيش از تكليف تام و نزول شريعت ، دورانى گذشته است كه به نحو طبيعى و فطرى زندگى مىكردند ، و چون به تدريج بهاقتضاى هواهاى نفسانى و غرايز اخلاقى ، اختلافى در زندگى پيدا نمودند ، دوران ديگرى شروع گرديد كه همان عصر نزول شريعت و كتاب آسمانى بود ، و پس از آن نيز اختلاف ديگرى از ناحيهء خود شريعت و كتاب در ميانشان پديد آمد . شرح دوران اوّليه و اختلاف نشأت يافته از آن در تفسير آيهء بقره گذشت ، و ظاهر اين آيه اشاره بهاختلاف دوم است كه پس از عرضهء شريعت ، از سوى دانشمندان دين و علماى كتاب براساس هواهاى نفسانى و ظلم و حسد سرچشمه گرفت ، به قرينهء اين كه اين آيه مربوط به اختلاف در دين و شريعت و اتخاذ كفر و شرك در مقابل مسلمين است .
معناى آيه : و مردم جز امّت واحده و يك ملت نبودند . يعنى پس از اختلاف اوّليه و نزول كتاب و شريعت ، مدتى از زمان هرچند نامحدود و غيرمعلوم ، مردم يك امّت بودند يعنى متّحد و متسالم تحت هدايت كتاب و قضاوت عقول بدون اختلاف عميق و عريق با هم زندگى مىكردند ، زيرا اختلافات مادىِ آنها را تا حدى كتاب و شريعت حل كرده بود و