دلهاى آنهاست مگر آن كه دلهاشان پاره پاره گردد ، يعنى با شمشير مسلمين يا به مرگ و رفتن بهزير خاك . و خدا دانا و حكيم است .
[ معاملهء خداوند با جهادگران ]
إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيْهِ حَقّاً فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ « 111 »
تفسير :
إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ
اين آيه اشاره است به داد و ستدى بس عظيم و خطير كه به عنوان بيعى كه حقيقتش بيع سَلَم است تحقق يافته است « 1 » و فروشنده عبارت است از بندگان مؤمن و پايبند بهمواثيق و پيمانهاى خلقى و خالقى كه عددشان فوق حد شمار است و از نخستين فرد انسانهاى پذيراى تكليف تا آخرين آنها را شامل مىشود .
اين معامله آن گونه نيست كه ميان خداوند يكتا و مجموع افراد غير محصور در يك زمان و ضمن يك قرارداد تحقق يافته باشد ، بلكه به نحو انحلال به داد و ستدهايى است كه ميان يكايك مؤمنان و خداوند تعالى به نحو تدريج در زمان تحقق يافته ، و در اين آيه اخبار از كلّى اين معامله است كه برخى از مصاديقش تا زمان نزول آيه تحقق يافته و بقيه پيوسته در حال تحقق است . و اين تدريجيت به لحاظ تدريجى بودن وجود فروشندگان و مَبيع مورد سَلَم است . و اما از جانب مشترى و ثمن ملحوظ در برابر همهء عقود ، پيش از
هامش
( 1 ) . بيع سَلَم يا سَلَف آن است كه قيمت نقد باشد و جنس بعداً تحويل شود و آن را پيش فروش گويند ، برعكس نسيه كهجنس نقد است و قيمت آن بعداً تحويل مىشود .