وَلَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا الْحُسْنَى وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ
يعنى : و آنها بىترديد ، سوگند خواهند خورد كه ما در ساختن مسجد ، هيچ غرضى جز نيّت خير و انگيزهء خدمت به اسلام نداشتيم ، و خداوند گواهى مىدهد كه آنها دروغگويند .
لَاتَقُمْ فِيهِ أَبَداً لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِيهِ فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَن يَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ
منافقان پس از ساختن مسجد مزبور ، از پيامبر اسلام كه در آستانهء حركت بهسوى جنگ تبوك بود دعوت كردند آنجا را به اقامهء نماز جماعتى افتتاح فرمايد .
معناى آيه : اى پيامبر ، هرگز در آنجا به نماز نايست ، بىترديد مسجدى كه از نخستين روز برپايهء تقوا تأسيس شده سزاوارتر است كه در آن نماز بخوانى ، يعنى مانند مسجد قبا نخستين مسجدى كه به دست مبارك پيامبر اسلام در آستانهء ورود به مدينه در مقدمهء تحقق نخستين سال هجرى قمرى بنا شد ، و نظير مسجدالنبى صلى الله عليه و آله در خود مدينه ، و مانند هر مسجدى در اين كرهء خاكى تا انقراض جهانيان كه مسلمين به نيّت پاك و به قصد تقرب و عبادت و اقامهء جمعه و جماعت و ساير امور خيريه و براى رضاى حق ، بنا و تأسيس خواهند نمود . زيرا در آن مساجد مردانى هستند كه پيوسته اين را دوست دارند كه پاكيزه گردند ، يعنى مغزشان از شكوك و افكار باطل ، و روحشان از رذايل اخلاق ، و جسمشان از پليدىهاى اعمال پاك شود . و خداوند پاكيزگان را دوست دارد .
أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَى تَقْوَى مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ أَم مَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَى شَفا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ وَاللَّهُ لَايَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ « 109 » لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِي بَنَوْا رِيبَةً فِي قُلُوبِهِمْ إِلَّا أَن تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ « 110 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 328
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٢٨