اميدوار است ، پس چگونه در كلام خدا استعمال شده است ؟ جواب آن است كه : استعمال ، انشايى است و غرض ، توليد حالت رجا و اميد در گنهكاران است .
[ آثار زكات و صدقه ]
خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ « 103 » أَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الْصَّدَقَاتِ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ « 104 »
لغت و اعراب :
امر خُذ براى مطلق طلب است اعمّ از وجوب و استحباب . و اموال جنس جمع است نه استغراق . صدقه : هر مالى كه در راه خدا داده شود خواه واجب يا مستحب . تزكيه :
پاككردن ، رشد و نمو دادن . صلاة : درود ، عمل خاصّى كه نماز ناميده مىشود . سكن : مايهء سكونت و آرامش .
تفسير :
خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً
خطاب در آيه به پيامبر است و مراد ، مطلق ولىّ امر مسلمين است كه سلطهء شرعى بر نفوس و اموال آنها دارد ، خواه معصوم يا منصوب از جانب وى .
معناى آيه : اى پيامبر ، از اموال مكلّفان ، صدقه دريافت كن ، خواه به نحو وجوب مانند زكات اجناس نُهگانه يعنى طلا و نقره و شتر و گاو و گوسفند و گندم و جو و خرما و كشمش ، و همچنين زكات فطره ، و يا به نحو استحباب مثل زكاتهاى مستحب كه در فقه بيان شده است .
تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِم بِهَا
يعنى : تو بهوسيلهء دريافت آن آنان را پاكيزه مىكنى و رشد و نمو مىدهى ، زيرا