1 - خداوند هيچ قومى را پيش از آن كه آنها را از گناهشان آگاه سازد ، عذاب نمىكند .
2 - خدا بر هيچ امّتى در حالى كه پيامبرشان در ميان آنهاست ، غضب نمىكند .
3 - هر حكمى كه در آستانهء نسخ است ، مؤاخذهء به آن قابل تسامح است .
4 - در مؤاخذهء مؤمنان جديدالاسلام تعجيل ، سزا نيست و تخفيف رواست . و مورد آيه مشمول همهء اين عناوين است .
فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّباً وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
يعنى : پس از آن كه از گناهتان گذشتيم ، پس بخوريد و تصرف نماييد از آنچه بهغنيمت برديد در حالى كه شرعاً حلال و طبعاً پاكيزه است ، و از خداوند پروا كنيد ، همانا خدا آمرزنده و مهربان است .
امر « كُلوا » در اين آيه براى اباحه است چون مسبوق به نهى است ، مانند إِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوا [ مائده ، 2 ] . و مراد از موصولِ « ما غنمتم » اعمّ است از غنائم و اسيران ، لكن معلوم شد كه اين اباحه در واقع مقيّد است به اين كه پيامبر اسلام ، ميان آنها قسمت نمايد و در اختيار آنها قرار دهد .
يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِمَن فِي أَيْدِيكُم مِنَ الْأَسْرَى إِن يَعْلَمِ اللّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْرَاً يُؤْتِكُمْ خَيْراً مِمَّا أُخِذَ مِنكُمْ وَيَغْفِر لَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ « 70 » وَإِن يُرِيدُوا خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُوا اللّهَ مِن قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ « 71 »
تفسير :
يَا أَيُّهَا النَّبِىُّ قُل لِمَن فِى أَيْدِيكُم مِنَ الْأَسْرَى إِن يَعْلَمِ اللَّهُ فِى قُلُوبِكُمْ خَيْرَاً يُؤْتِكُمْ خَيْراً مِمَّا أُخِذَ مِنكُمْ وَ يَغْفِر لَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
در اين آيه و آيهء بعد دستور است به پيامبر اسلام كه به اسراى بدر برساند كه اگر در
تفسير روان (فارسى) — صفحة 233
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٣٣