يعنى نقشههاى خطرناك مىكشيدند به اين طرز كه تو را زمينگير سازند به صورت حبس ابد يا فلج ، يا تو را به قتل رسانند ، يا تو را از وطن بيرون كنند .
وَ يَمْكُرُونَ وَ يَمْكُرُ اللَّهُ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ
يعنى : آنها پيوسته مكر و فريب مىكنند و خدا نيز مكر مىكند ، يعنى در برابر نيرنگ آنها نيرنگى خنثىكننده انجام مىدهد ، و خدا بهترينِ ماكران است . زيرا مكر ديگران به انگيزهء حرام و كفر و فسق است و مكر خداوند به قصد ابطال باطل ، يا عملى شبيه مكر به عنوان كيفر طاغيان است .
وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا قَالُوا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هذَا إِنْ هذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ
يعنى : و چون آيات كتاب ما بر آنها تلاوت شود ، مىگويند : البته شنيديم ، اگر ما هم بخواهيم بىترديد مثل اينها را مىگوييم ، اينها جز افسانههاى پيشينيان نيست . و اين كلام از غايت جهل و فرط عناد و تقليد كوركورانه از سران گذشتهء آنها صادر گشته است ، و گرنه چرا در مقابل تحدّيات و مبارزطلبىهاى مكرر قرآن حتى جواب فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِن مِثْلِهِ [ بقره ، 23 ] را هم ندادند .
وَإِذْ قَالُوا اللَّهُمَّ إِن كَانَ هذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِندِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّماءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ « 32 » وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ « 33 »
لغت و اعراب :
اللَّهم اصل آن « يا اللَّه » است كه حرف ندا حذف شده و ميم مشدّد در آخرش اضافه شده ، و يا آن كه اصلش « يا اللَّه امَّنا » بوده تبديل به اللهمّ شده است ، نظير حَيعل و حَوقل . هو الحقّ هو ضمير فصل ميان اسم و خبر كانَ است و محلى از اعراب
تفسير روان (فارسى) — صفحة 200
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٠٠