يعنى : و خداوند فرود آمدن فرشتگان را جز براى شادى و بشارت پيروزى شما قرار نداد و نيز براى اين كه دلهايتان به ديدن آنها آرامش يابد . ظاهر آيه اين است كه فرشتگان به شكل سربازان اسلام سياهى لشكرى در ميان آنها بودند كه ديدنشان سبب دلگرمى آنها و رعب دشمنان بود ، و گرنه آنها كسى را نمىكشتند ، و از اين رو در تاريخ نبرد بدر آمده است كه مجموع كشتهشدگان دشمن 70 نفر بودند كه نصف يا يك سوم آنها را تنها على بن ابىطالب عليه السلام و نصف يا دو سوم را همهء سپاهيان اسلام كشته بودند .
وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِاللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
يعنى : و هرگز يارى جز از جانب خدا نيست . مراد اين است كه مددرسانى بهواسطهء فرشتگان و حصول دلگرمى و نيروى روحى و جسمى براى شما و حدوث رعب در دل دشمن كه سبب غلبه و پيروزى گرديد ، در واقع همه اسباب ظاهرى است و سبب و علت واقعى ، مشيّت و ارادهء تكوينى است كه از جانب خداوند تحقق يافت . و اين بدان جهت است كه خدا مقتدر شكستناپذير و در كارهاى خود داراى حكمت و مصلحت و اتقان صنع است .
إِذْ يُغْشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُم مِنَ السَّماءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُم بِهِ وَيُذْهِبَ عَنكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامَ « 11 » إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلَائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْنَاقِ وَاضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍ « 12 » ذلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللّهَ وَرَسُولَهُ وَمَن يُشَاقِقِ اللّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ اللّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ « 13 » ذلِكُمْ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابَ النَّارِ « 14 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 185
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٨٥