پيشبينىنشده ، بدون آمادگى ، دشمن داراى عِدّه و عُدّه و مسلمين اندك و دست خالى . و آن چنان آنها از جنگ كراهت داشتند و مىترسيدند كه گويى همه بهسوى مرگ در حالى كه به چشم خويش مىنگرند برده مىشوند .
وَإِذْ يَعِدُكُمُ اللّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّهَا لَكُمْ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذَاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَيُرِيدُ اللّهُ أَن يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَيَقْطَعَ دَابِرَ الْكَافِرِينَ « 7 » لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَيُبْطِلَ الْبَاطِلَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ « 8 »
لغت و اعراب :
و اذ متعلّق است به « اذكر » مقدّر . شوكة : سلاح ، نيرو و قدرت ، آسيب دشمن . و يريد اللَّه در مقام تعليل و عطف است به تودّون بهتقدير « و قد أحبّ اللَّه أنتكون ذاتُ الشوكة لكم ، لأنّه يريد أن يحقّ الحقّ » . دابر : ريشه . ليحقّ الحقّ متعلّق است به يريد اللَّه .
تفسير :
وَإِذْ يَعِدُكُمُ اللَّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّهَا لَكُمْ وَ تَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذَاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ
اين آيه و آيات بعد در بيان جنگ بدر و ترس مسلمين از وقوع آن ، و وعدههاى خدا به فرستادن فرشتگان و يارى و نصرت به رعب و سرانجام پيروزى تاريخى مسلمين بر مشركان مكّه و قريش است . و نيز اشاره به كيفيت شروع نبرد و سوابق وعدهء آن است .
توضيح اجمالى حادثه اين است كه قافلهء تجارتى اهل مكّه در آن عصر ، هر سال با حمل متاع كلانى از جنس و نقد بهسوى شام حركت مىكرد و از آنجا با اموال تجارتى وافرى به مكّه بازمىگشت . در سال حادثهء بدر نيز قافلهء مكّه با ثروتى سرشار همراه پنجاه مرد جنگى محافظ ، تحت سرپرستى ابوسفيان به شام رفته بودند . در بازگشت از راه عادى كه از نزديكى مدينه عبور مىكرد ، عازم مكّه شدند . خداوند پيامبر خود را از مسير اين
تفسير روان (فارسى) — صفحة 182
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٨٢