اعراب :
تنوين غضبٌ و ذلَّةٌ هر دو براى تنويع و تعظيم است . كذلك اشاره است به كيفر مذكور .
مرجع ضمير مؤنّث من بعدها ى اول سيّئات است و دوم توبه است .
تفسير :
إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِن رَبِّهِمْ وَ ذِلَّةٌ فِى الْحَيَاةِ الدُّنْيَا
اين آيه و آيهء بعد كلام خداوند است با موسى پس از طلب غفران .
يعنى : حقيقت اين است كسانى كه گوساله را به خدايى گرفتند بهزودى به آنها غضب و خشمى سخت از جانب پروردگارشان و ذلّت و خواريى در زندگى دنيا خواهد رسيد .
مراد از « غضب و ذلّت » امور و حوادث دنيوى است كه به تدريج در درازمدت بهآنها رسيد ، مانند سوزاندن معبودشان و پاشيدن خاكستر آن به دريا ، و تبعيد و بيرونراندن سامرى از ميان قوم و تحريم تماس با وى ، اعدام عدهاى ديگر از متصديان تهيه و نصب گوساله ، دستور قتال و كشتار يكديگر ، غربت دائمى از وطن براى همه و ماندن داغ اين ننگ و عار بر پيشانى بنىاسرائيل در طول تاريخ .
وَكَذلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِينَ
يعنى : و ما اين چنين كيفر مىدهيم افتراگويان را .
سنّت جاريهء خدا بر اين است كه مجرمان بزرگ و طغيانگران سركش را پيش از آن كه در آخرت به عذاب خود گرفتار سازد ، در دنيا كيفرى مىدهد كه وسيلهء عبرت ديگران باشد . و ادلّهء عقليه در نزد عقلا و اهل وجدان و نيز شرايع آسمانى مؤيّد قطعى اين امر است .
وَالَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئَاتِ ثُمَّ تَابُوا مِن بَعْدِهَا وَآمَنُوا إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
يعنى : و كسانى كه گناهانى را مرتكب شدند ، خواه گناهان فرعى از صغائر و كبائر ، يا اصولى از شرك و كفر و نفاق ، سپس بعد از ارتكاب ، از سيّئات فرعى توبه كردند و از عقايد فاسد به ايمان گرويدند ، به يقين پروردگار تو پس از توبهء آنها بسيار آمرزنده است يعنى نسبت به گذشته كه قلم عفو مىكشد ، و مهربان است يعنى نسبت به آينده كه
تفسير روان (فارسى) — صفحة 125
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٢٥