مردم برگزيدم و برترى دادم . مراد از رسالات ، معارف و حقايق دينى است كه به قلب موسى براى ابلاغ به جامعه القا كرده ، خواه در قالب الفاظ يا عارى از آن . و مراد از كلام ، تشريف و تكريم موسى به سخن و تكلّم با اوست ، خواه معارفى باشد كه بايد ابلاغ شود يا اسرارى غير آنها ، و خواه با زبان عبرى باشد يا زبانهاى ديگر . و محتواى تورات داخل قسم اول و الفاظش مشمول قسم دوم است .
فَخُذْ مَاآتَيْتُكَ وَكُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ
يعنى : پس اى موسى ، آنچه را به تو دادم فراگير و از سپاسگزاران باش . مراد از موصول ما اتيتك اصطفا و انتخاب است و گرفتن آن ، پذيرش قلبى و تقدير و تشكر عملى است .
و ممكن است مراد رسالتها و تكلّم باشد كه براى ابلاغ و عمل بپذيرد .
وَكَتَبْنَا لَهُ فِى الْأَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ مَوْعِظَةً وَتَفْصِيلًا لِكُلِّ شَىْءٍ
الواح تورات تختههايى از چوب يا فلز يا اشياء ديگرى بود كه حقيقتش براى ما روشن نيست و تورات در آن به قدرت و ارادهء حق و يا به دست فرشتگان نوشته بوده . و « من كلّ شىء » متعلّق به « كتبنا » و « موعظة و تفصيلًا » هر دو بيان « مِن كلّ شىء » و تنوين « تفصيلًا » براى ابهام و اجمال است .
معناى آيه : ما براى موسى در تختههاى تورات از همه چيز نوشتيم ، يعنى پند و اندرزى راجع به همه چيز و همهء موارد ، و تفصيل مختصرى دربارهء همهء موضوعات محل ابتلا و مورد نياز مردم ، از احكام دين و حلال و حرام و غير آنها .
فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِهَا سَأُورِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ
يعنى : و به موسى گفتيم كه الواح تورات را به توان و نيرو بگير . يعنى اصول و علوم آن را به قدرت فكرى و ارادهء قلبى ، و فروع آن را به نيروى جسمى بگير و پياده كن . و قوم خود را دستور ده كه نيكوترين آن را به كار گيرند يعنى واجبات دينى اصولى و محاسن اخلاقى روحى و آداب نيك عملى را بگيرند و به كار بندند ، و قبايح و محرّمات مندرج در آن را ترك كنند . به زودى مسكن و جايگاه فاسقان را به شما نشان خواهم داد . يعنى كاخها و قصرها و خانههاى فرعونيان غرق شده و ويرانههاى قوم نوح و عاد و ثمود و لوط را در دنيا ، و دركات دوزخيان را در آخرت به شما نشان مىدهم .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 117
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١١٧