يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ فَانفِرُوا ثُبَاتٍ أَوِ انفِرُوا جَمِيعاً « 71 » وَإِنَّ مِنكُمْ لَمَن لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُن مَعَهُمْ شَهِيداً « 72 » وَلَئِنْ أَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَن لَم تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ مَوَدَّةٌ يَا لَيْتَنِي كُنتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً « 73 »
[ جنگ و جهاد ]
لغت و اعراب :
حِذْر : آنچه بدان تحفّظ مىشود ، سلاح جنگى . نَفْر : كوچ كردن . ثُبات : جمع ثُبَه ، جماعت .
بطّأ فىالأمر : كندى كرد در كار و عقب افتاد ، و بَطّأ الأمرَ : به تأخير انداخت آن را . لَمَن ليبطّئنّ مراد از « مَن » موصول جمع است و ضماير مفرد به اعتبار لفظ است .
تفسير :
يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ خُذُواْ حِذْرَكُمْ فَانفِرُواْ ثُبَاتٍ أَوِ انفِرُواْ جَمِيعاً
آيه در بيان حكم تهيُّأ و آمادگى است براى جهاد ابتدايى يا دفاعى زير نظر پيامبر اسلام يا غير او از اولياى امور .
يعنى : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، هنگام جهاد و اعلام حركت از سوى فرماندهء جنگ ، بايد وسايل دفاعى خود را - از قبيل شمشير ، نيزه ، تير ، كمان ، زره ، سپر ، مركب و غيره و در هر عصرى از اعصار به تناسب آن عصر از وسايل متنوع زمينى و دريايى و هوايى و غيره - برگيريد ، آنگاه به نحو دستهدسته و يا همگى در يك تشكّل و آرايش رزمى بر حسب اقتضاى زمان يا مكان يا حال دشمن يا هدف جنگ يا دستور فرماندهء سپاه ، به راه افتيد .