است ؛ و يا آن كه اطاعت خدا كنند در اوامر مولوى او ، و اطاعت رسول نمايند در اوامر مولوى رسول ؛
فَأُوْلئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَدَآءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُوْلئِكَ رَفِيقاً
يعنى : پس آنها در دنيا و آخرت همراه كسانى خواهند بود كه خداوند به آنها نعمت بخشيده است و آنها عبارتاند از پيامبران و صدّيقان و شهداء - يعنى گواهان - و صالحان ؛ و چه نيكويند آنها از حيث رفاقت .
و ظاهر آيه اين است كه مقامات معنوى طوايف چهارگانه به ترتيب ذكر شده است . يعنى پيامبران برترند ، زيرا آنها متصديان دريافت وحى و ابلاغ آناند و وسايط فيض در تشريعند همانند آن كه وسايط فيض در تكوين اند . سپس صدّيقيناند كه مبالغهء در صدق است ، يعنى صادق در عقايد و گفتار و كردارند و وجود و شئونشان سراپا صدق است يعنى مطابق هدف اصلى خلقت است ؛ و اين عنوان منطبق بر معصومين غير انبياست . سپس شهدايند ، يعنى گواهانى از بشر كه به واسطهء برترى مقامشان در قيامت گواه ايمان و كفر و طاعت و فسق سايرين خواهند بود . و تحمل اين شهادت در دنيا به ديدن و شنيدن و علم آنهاست . و نيز دربارهء برخى از اعلام فرشتگان است . و در آخر صالحان و مؤمنان شايسته از نظر عقايد و عملاند كه مصداق واضحشان عدول مؤمناناند .
ذَ لِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَ كَفَى بِاللَّهِ عَلِيماً
يعنى : آن تفضّل ، از جانب خداوند است ؛ تفضّلى كه خدا بر مطيعان كرده و آنها را با طوايف چهارگانه همراه نموده و تفضّلى كه بر آن طوايف كرده و هريك را داراى مقامى و شئونى فوق تصوّر قرار داده از جانب خداوند است ، و خدا كافى است در عالِم بودنش به همهء اشيا كه از جمله ، علم به افعال بندگان و ميزان استحقاق پاداش و كيفر آنهاست و به آنچه از استحقاق در دنيا و آخرت به فعليت خواهد رسيد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 95
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٩٥