تفسير :
فَلَا وَ رَبِّكَ لَايُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَايَجِدُواْ فِى أَنفُسِهِمْ حَرَجاً مِّمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُواْ تَسْلِيماً
يعنى : اى پيامبر ، آنها مؤمن نيستند ، بلكه سوگند به پروردگارت آنان ايمان نخواهند آورد ، يعنى ايمانشان به ثبوت و استحكام نمىرسد ، مگر آنگاه كه در هر امرى كه ميان آنها مورد اختلاف است تو را داور قرار دهند ، سپس در نفس خود نسبت به داورى تو هيچ تنگى و ناراحتى نيابند « و يسلّموا تسليما » يعنى و به نحو كامل تسليم خدا شوند به تسليم قلبى و عملى ، ظاهرى و باطنى ؛ و يا تسليم در حكم مورد داورى و ساير اوامر و نواهى و يا تسليم در امور تكوينى و تشريعى .
وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِن دِيَارِكُم مَا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْراً لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتاً « 66 » وَإِذاً لَآتَيْنَاهُم مِن لَدُنَّا أَجْراً عَظِيماً « 67 » وَلَهَدَيْنَاهُمْ صِرَاطاً مُسْتَقِيماً « 68 »
تفسير :
وَ لَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُواْ أَنفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِن دِيَارِكُم مَّا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِّنْهُمْ
سخن مربوط به منافقان است ، و ممكن است اعم باشد . معناى آيه : و اگر ما دربارهء كسانىكه مدعى ايمان اند ، بنويسيم ، يعنى واجب كنيم و مقرر سازيم ، كه خود را بكشيد - يعنى مثلًا در معركهء جهاد در خط مقدم جبهه حاضر شويد تا كشته گرديد ، يا آن كه براى آنها همانند توّابين قوم موسى از عبادت گوساله تكليف كنيم كه براى تطهير از گناهان خودكشى كنيد ، يا در شب تارى به جان هم افتيد و يكديگر را به قتل رسانيد - و يا براى
تفسير روان (فارسى) — صفحة 92
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٩٢