تفسير :
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بَايَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا
اين آيه به منزلهء بيانِ ذيل آيهء قبل است . يعنى حقيقت اين است : كسانىكه به آيات و نشانههاى ما كفر ورزيدند ، به زودى آنها را در آتشى سوزان مىافكنيم .
مراد از آيات ، نشانههاى عقلى توحيد در آفاق جهان و انفس بشر است كه با اندك تأملّى انسان را بهسوى او هدايت مىكند . و نيز نشانههاى نقلى است از منطق رساى انبيا و معجزات و كتابهاى آسمانى آنان . و مراد از آتش ، دوزخ برزخ است كه به خاطر كوتاهى عمر بشر ، ورود در آنجا با « سوف » ذكر شده ، و يا آتش ابدى پس از قيامت است چون « كلُّ آتٍ قريب » ، و يا آن كه زود است از نظر ربوبى .
كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَاهُمْ جُلُوداً غَيْرَهَا لِيَذُوقُواْ الْعَذَابَ
يعنى : هر چه پوستشان پخته شود و بسوزد آن را براى آنان به پوست ديگرى تبديل كنيم ، يعنى آن را بركَنيم و به جاى آن پوست ديگرى برويانيم تا عذاب را بهتر بچشند .
و توهّم نشود كه گناه مال پوست اوّل است پس عذاب پوست جديد خلاف عدل است ؛ زيرا عذاب حقيقتاً مال روح است و اعضاى بدن وسايل انتقالاند . و گفته نشود چون پوست پخته و سوخته را كندند پوست ديگرى نگذارند تا بهتر عذاب را بچشند ؛ زيرا در اين صورت لازم مىآيد به تدريج بدن تمام شود و عذاب قطع گردد .
إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزاً حَكِيمًا
يعنى : همانا خداوند همواره مقتدرِ شكستناپذير و داراى حكمت است . از آثار قدرت و عزت او اين است كه نفوس نامتناهى از انسانها را در ميان آتش زنده نگه مىدارد و چون پوستشان پخته و سوخته گردد آن را عوض مىكند . و اين كار ، لغو و باطل و براى تشفّى خاطر نيست بلكه سبب آن اقتضاى حكمت بالغهء خداوند است ، زيرا همهء آنان را پس از اتمام حجّت مكرر ، و امهالى بس طولانى ، و طغيانى بس شديد در مقابل احكام اصولى و فروعى ، طبق وعيد قطعى و قانون عام و سنّت جاريهء خود در تأثير اسباب و مسبّبات ، در هر دو عالم ، كيفر مىدهد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 83
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٨٣