شماست ، و اگر پدرتان از زنى شير خورد دختر آن زن عمهء شماست ، و اگر مادرتان از زنى شير خورد دختر آن زن خالهء شماست .
وَ أُمَّهَاتُ نِسَآئِكُمْ وَ رَبَآئِبُكُمُ اللَّاتِى فِى حُجُورِكُمْ
اين دو قسم ، از محرمات سببى است بدين معنا كه اگر ميان شما و زنى عقد زوجيت خوانده شد پنج قسم از خويشان او بر شما حرام مىشوند ، برخى دائمى و برخى موقّت يا مشروط . در اين آيه دو قسم از آنها ذكر شده ، سومى خواهر زن شما و چهارم و پنجم دختر برادر زن شما و دختر خواهرش مگر آن كه زن شما اجازه دهد .
معناى آيه : و بر شما حرام شد مادران زنهايتان و دختران زنهايتان از شوهر ديگر كه در كنار شما و تحت كفالت شمايند . و اين قيد ، توضيحى و اشاره به اغلب است ، چون در آن عصر زنى كه از شوهر پيشين دختر داشته غالباً او را با خود به خانهء شوهر دوم مىآورده و تحت كفالت او قرار مىداده و گرنه اگر در خانهء شوهر دوم هم بزرگ نشده باشد باز هم بر او حرام است .
مِّن نِسَآئِكُمُ اللَّاتِى دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُواْ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ
يعنى : حرمت ربيبهها بر شما در اين فرض و با اين قيد است كه به حجلهء مادران آنها وارد شدهايد ، كنايه از اينكه با آنها آميزش جنسى كردهايد ، و اگر بر مادرانشان وارد نشدهايد بر شما گناهى نيست كه عقد مادر را فسخ كنيد و با آنها ازدواج نماييد .
حاصل اينكه عقد ازدواج با زن دختردار سبب حرمت ابدى دختر است مشروط به اين كه با مادرش همبستر شود ، و اگر همبستر نشده حرمت موقّت است تا مادر را رها كند .
وَ حَلئِلُ أَبْنَآئِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ
يعنى : و حرام شد بر شما زنهاى پسران شما ، يعنى عروسهايتان ، آن پسرانى كه از صلب شما يعنى پسر حقيقى شما هستند نه پسرخوانده كه در عصر نزول اين آيات آنها را حرام مىدانستند .
و سبب حرمت اين زنها نيز ازدواج است ولى از طريق ديگر ، بدين بيان كه اگر مردى با زنى ازدواج كند همان گونه كه پنج قسم از ارحام و خويشان زن بر آن مرد حرام مىشود بر زن هم ازدواج با عدهاى از ارحام مرد حرام مىشود مانند پدر او و پسر او ، پدر به عنوان
تفسير روان (فارسى) — صفحة 43
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٣