لغت :
رضع الولدُ امَّه - از باب عَلِم و مَنَع و ضَرَب - : شير مادر خورد ، پستان مادر را مكيد .
أرضعه : شير داد او را . ربائب : جمع ربيبه ، زن تربيتكننده و تربيتشونده ، دخترِ زن انسان از شوهر ديگر . حلائل : جمع حليله ، زن انسان .
تفسير :
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ
خطاب به انسانها و جامعهء بشرى است خاصه به مسلمين كه اين كتاب را پذيرفتهاند ، و آيه در مقام بيان زنهايى است كه ازدواج با آنها از راه نسب بر مرد حرام است ، زيرا حرمت زن بر مرد در شرع اسلام از چند راه است مانند نسب و سبب و رضاع و طلاق و احرام و لعان و غيره ، و در اينجا محرمات نسبى مفصلًا يعنى همهء مصاديقش و غير آن بهنحو اجمال ذكر شده . و مراد از حرمت اين زنها حرمت ازدواج با آنهاست به اين معنا كه با همين كلمه انشاء و تشريع مىشود . و ممكن است كلمهء « حُرِّمت » اخبار از سبق تحريم باشد ، يعنى حرمت اين زنان از پيش براى شما تشريع شده ، يعنى پيش از خلقت خودتان آنگاه كه از علم ازلى الهى تنزل يافت و در مرحلهء انشاء ، در لوح محفوظ مندرج گرديد و سپس به عنوان حكم فعلى در كتابهاى آسمانى نگاشته شد و به وسيلهء انبيا براى جامعه بشرى ابلاغ گرديد .
معناى آيه : حرام شد بر شما ازدواج با مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمههايتان و خالههايتان و دختران برادرتان ، و دختران خواهرتان .
وَ أُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِى أَرْضَعْنَكُمْ وَ أَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ
اين دو قسم ، از محرمات رضاع است يعنى مادر رضاعى و خواهر رضاعىتان ؛ و همهء هفت عنوان نسبى از راه رضاع نيز حرام است . يعنى : اگر از زنى شير خورديد او مادر شماست ، و از زنتان دخترى شير خورد او دختر شماست ، و دختر زنى كه از او شير خورديد خواهر شماست ، و دختر او دختر خواهر شما ، و دختر پسر او دختر برادر
تفسير روان (فارسى) — صفحة 42
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٢