پس بگيريد ؟ ! زيرا استرداد آن ، نقض عهد و ردكردن مالى است كه بااحترام و تشريفات خاصى داده شده و در ضمن عقدى محكم و استوار ، با حضور شهود شرعى و عرفى ، و در ميان مجلس جشن و اطعام ، و به قصد پىريزى بنيان الهى واحد خانواده ، و به طريق معاملهء معنوى ، و در راه هدف خلقت اصلى وجود طرفين انجام يافته و به رضايت طرفين تبادل شده است .
وَ كَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَ قَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَ أَخَذْنَ مِنكُم مِّيثَاقاً غَلِيظاً
يعنى : و چگونه آن را مىگيريد در صورتى كه به يكديگر روى آورده و به هم رسيدهايد و با هم ملامسه و تماس جسمى و روحى سرّى و همه جانبه داشتهايد ، و آنها يعنى همسرانتان ، از شما پيمانى محكم گرفتهاند ؟ !
مراد از پيمان محكم همان انشاء لفظى و عقد رسمى صيغهء ازدواج است كه بهوسيلهء جعل احكام واجب و مستحب و حقوق لازم براى طرفين در مورد اين ارتباط ، و سپس تحقّق توالد و تناسل كه از فروع اين اصل قديم است استوار و مستحكم شده است . و البته مردان نيز از همسرانشان اين پيمان را گرفتهاند ، لكن چون كلام در تجاوز مرد است پيمان گرفتن زنان ذكر شده است .
وَلَا تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُمْ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتاً وَسَاءَ سَبِيلًا « 22 »
لغت و اعراب :
نكاح در اينجا بلكه در همهء موارد استعمال آن و مشتقاتش در كتاب كريم به معناى زوجيت اعتبارى است ، يعنى عقدى از عقود كه قابل انشاء با لفظ و كتابت و يا فعل به نحو معاطات است نظير بيع و هبه و غيره هرچند معاطات نكاح مورد اشكال است . و اين معنا مفهوم لغوى اين لفظ و لفظ زواج است . و در لغت به معناى وَطْى و جماع نيز وضع شده است لكن در استعمالات كتاب و اكثر موارد سنّت به معناى عقد است . الَّا ما قد سلف ، مراد از موصول « ما سلف » نكاح و ازدواج است ، و استثناى متصل و مستثنى محذوف است
تفسير روان (فارسى) — صفحة 40
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٠