وَإِنْ أَرَدتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَكَانَ زَوْجٍ وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنطَاراً فَلَا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً أَتَأْخُذُونَهُ بُهْتَاناً وَإِثْماً مُبِيناً « 20 » وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنكُم مِيثَاقاً غَلِيظاً « 21 »
لغت و اعراب :
تبَدَّل و استَبدل الدينار بالدرهم : دينار را بهجاى درهم اخذ كرد . قنطار : مال بسيار . أفضى اليه : به او رسيد به نحو لمس . بهتاناً و اثماً هر دو مصدر است و حال از فاعل تأخذون يعنى باهتين آثمين .
تفسير :
وَ إِنْ أَرَدتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍ وَ ءَاتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنطَاراً فَلَا تَأْخُذُواْ مِنْهُ شَيْئاً
خطاب آيه به كسانى است كه قصد تبديل فراش دارند . توصيه است به آنها كه حقوق همسر قبلى را به خاطر جدا شدن ضايع نكنند ، با قطع نظر از اينكه عقد قبلى يا بعدى دائمى است يا انقطاعى ، جدا شدن به صلاح است يا نه و اينكه سبب جدايى زوج است يا زوجه .
معناى آيه : و اگر خواستيد همسرى را بهجاى همسرى ، يعنى همسر جديدى بدل قبلى ، اتخاذ كنيد در حالىكه يكى از آنها را ، يعنى همان اولى را ، مال فراوانى داده بوديد مثل مهريه يا نفقاتى كه از شئون زوجيت است يا مالى به عنوان شرط ضمن العقد و نحوه ، پس هرگز از آن مال چيزى پس نگيريد .
أَتَأْخُذُونَهُ بُهْتَاناً وَ إِثْماً مُّبِيناً
يعنى : آيا مىخواهيد آنچه را كه به او دادهايد به نحو كار زشت بهتآور و گناه آشكار
تفسير روان (فارسى) — صفحة 39
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٩