قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ قُل لَاأَتَّبِعُ أَهْوَاءَكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذاً وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ « 56 » قُلْ إِنِّي عَلَى بَيِّنَةٍ مِن رَبِّي وَكَذَّبْتُم بِهِ مَا عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ « 57 » قُل لَوْ أَنَّ عِندِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ لَقُضِيَ الْأَمْرُ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَاللّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِينَ « 58 »
[ احتجاج با كافران ]
تفسير :
قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ
اين آيات تا قصهء ابراهيم خليل آيهء 74 در سياق مقابله با مشركان و احتجاج عليه آنهاست با اختلاف بيان ، و ذكر برخى از معارف توحيدى و نبوت و معاد . يعنى : اى پيامبر ، به مشركان بگو : من نهى شدهام ( يعنى از جانب خدا به وحى ، و از جانب عقل به قضاوت وجدان ) از اين كه كسانى را كه شما به غير خدا و به جاى او مىخوانيد پرستش كنم ، مانند بتان تراشيده شده از سنگ و چوب و ستارگان . و حاصل ، آن كه خضوع و تقرّب و درخواست حاجتِ انسانِ با عقل و ادراك ، از جماد محض را همهء شرايع الهى و عقل و وجدان بشرى حرام و قبيح و ناپسند مىدانند و از آن نهى و زجر جدّى دارند .
قُل لَّآأَتَّبِعُ أَهْوَآءَكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذاً وَ مَآ أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ
يعنى : به آنها بگو : پرستش شما در برابر حكم شرع و عقل پيروى از هواى نفس است و من هرگز پيروى از هواهاى نفس شما نخواهم كرد ، و اگر چنين كنم به يقين گمراه شدهام و از هدايتيافتگان نيستم .
قُلْ إِنِّى عَلَى بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّى وَ كَذَّبْتُم بِهِ
مراد از « بيّنه » قرآن است و مذكّر بودن ضمير مجرورِ « كذّبتم به » بدين لحاظ است .