چنين باشد نخواهيد بود مگر آن كه تورات و انجيل واقعى را به همانگونه كه جبرئيل امين بر قلب موسى و عيسى خوانده برپا داريد ؛ به اصول آنها اعتقاد قلبى و به فروع آنها روش عملى داشته باشيد . و لازم اين مطلب اين است كه اسلام را بپذيرند و به نبوت و كتاب محمّد صلى الله عليه و آله معتقد شوند ، زيرا اينها در هر دو كتاب به صراحت مندرج است .
وَ مَآ أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِّن رَّبِّكُمْ
يعنى : و نيز آنچه را از جانب پروردگارتان به سوى شما نازل شده بر پا داريد . مراد كتابهاى ديگر آسمانى است كه در عصر تورات و انجيل نازل گرديد از صحيفهء موسى و مزامير داود كه « زبور » ناميده مىشود و غير آنها . و يا مراد احكام و معارف ديگرى است كه در كتاب عهدين نبود . و ممكن است مراد قرآن كريم باشد كه بر آنها و همهء جهانيان نازل گشته است .
و حاصل آيه در خطاب به يهود و نصارا اين است كه با عقايد و اعمال فعلى معيّن و اعتقاد به تجسم خدا و تثليث الوهيت و معاد مورد اعتقادتان و فروع منسوخ و محرَّف دو كتاب ، و اعراض از حقايق راهنهء قرآن و نبوت اعظم پيامبران ، كسى از شما بر پايهء دين صحيح و درستى نمىتواند باشد .
وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِّنْهُم مَّآ أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ طُغْيَاناً وَ كُفْراً
معناى اين جمله در ضمن آيهء 64 گذشت .
فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
يعنى : پس اى پيامبر ، يا اى مسلمان راستين ، بر چنين گروه منكر حقايق دينى و احكام الهى و كتابهاى آسمانى اندوه مخور ، كه چرا اسلام نمىآورند و خود را به هلاكت مىاندازند و از سعادت دنيا و آخرت محروم مىسازند .
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئُونَ وَالنَّصَارَى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحاً فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ « 69 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 285
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٨٥