لغت و اعراب :
لولا اگر داخل بر ماضى شود براى توبيخ و اگر داخل بر مضارع شود براى تحريض و ترغيب است . ربّانى : منسوب به ربّ با اضافهء الف و نون ، مثل روحانى و بحرانى . احبار : جمع حبر به فتح و كسر ، يعنى عالم صالح .
تفسير :
لَوْ لَايَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبَارُ عَن قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُواْ يَصْنَعُونَ
يعنى : چرا آن انبوه از يهود و نصارا را ربّانىها يعنى علماى انجيل ، و احبار يعنى علماى تورات ، از گفتار گناهى كه مىگويند و از مال حرامى كه مىخورند نهى نمىكنند ؟ ! البته بسيار بد است آنچه انجام مىدهند ، يعنى ترك نهى از منكر از ربّانىها و حبرها .
وَقَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِمَا قَالُوا بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيْفَ يَشَاءُ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُم مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِن رَبِّكَ طُغْيَاناً وَكُفْراً وَأَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كُلَّمَا أَوْقَدُوا نَاراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَاداً وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ « 64 »
لغت و اعراب :
غَلَّه از باب نَصَر و غلّله : دست او يا پاى او را به زنجير بست . غُلَّت و لعنوا هر دو انشاء نفرين است . بَسَطَه - از باب نَصَر - : گشود آن را . بغَضَه - از باب مَنَع - : دشمن داشت او را .
بغضاء : دشمنى شديد . أوقَدَ النار : برافروخت آتش را . أطفأ النارَ : خاموش كرد آتش را .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 278
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٧٨