مِلح يعنى بوزينه . خنازير : جمع خنزير يعنى خوك . عبد الطاغوت عطف است به لعنه اللَّه يعنى مَن عبد الطاغوت . طاغوت : طغيانگر ، متجاوز از حد ، و هر معبودى غير خداوند ، و مفرد و جمع در آن يكسان است .
تفسير :
قُلْ يأَهْلَ الْكِتَابِ هَلْ تَنْقِمُونَ مِنَّآ إِلَّآ أَنْ ءَامَنَّا بِاللَّهِ وَ مَآ أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَ مَآ أُنْزِلَ مِن قَبْلُ
يعنى : اى پيامبر ، به يهود و نصارا كه عقايد و اعمال دينى شما را مسخره مىكنند بگو :
اى اهل كتاب ، آيا از ما جز اين را عيب مىگيريد و شديداً نكوهش مىكنيد كه ما به خداوند و به آنچه به ما از جانب او نازل شده و به آنچه پيش از ما فرو فرستاده شده مثل پيامبران و كتابهاى آسمانى گذشته گرويدهايم ؟
وَ أَنَّ أَكْثَرَكُمْ فَاسِقُونَ
يعنى : و اينكه بيشتر شما فاسق و خارج از فرمان خداييد ؟
و اين كلام نظير آن است كه مىگويند : آيا اين عيب را از من مىگيرى كه من باتقوا و تو بىتقوايى ؟ يا من ثروتمند و تو فقيرى ؟
قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُم بِشَرٍّ مِّن ذلِكَ مَثُوبَةً عِندَ اللَّهِ مَن لَّعَنَهُ اللَّهُ وَ غَضِبَ عَلَيْهِ وَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَ الْخَنَازِيرَ وَ عَبَدَ الطَّاغُوتَ
اين آيه در مقابله با ايراد كفار و مقايسه است ميان آنچه آنها از پيامبر و مسلمين عيب مىگرفتند و آنچه آنها در طول تاريخ ننگبارشان بدان گرفتار بودند .
معناى آيه : اى پيامبر ، به آنها بگو : آيا شما را خبر دهم از كارهايى كه از نظر پاداش بدتر و زشتتر است از كارهايى كه بر ما عيب مىشماريد ؟ آن كارهاى كسانى از نياكان شماست كه خدا آنها را لعنت كرده و از رحمت خود دور نموده و بر آنها غضب فرموده و از آنها بوزينهها و خوكها ساخته است و نيز كارهاى كسانى كه طاغوت پرستيدند ، يعنى از گوساله و بت و سامرى و شيطان و نفس امّاره اطاعت كردند .
أُوْلئِكَ شَرٌّ مَكَاناً وَ أَضَلُّ عَن سَوَآءِ السَّبِيلِ
يعنى : آنها هستند كه جايگاهشان بدتر يعنى مقام و منزلتشان نزد خداوند پستتر
تفسير روان (فارسى) — صفحة 276
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٧٦