گرفتيم . و متعلق پيمان در آيه ذكر نشده ، ولى از آيات ديگر و روايات استفاده مىشود كه متعلق آن اعتقاد به توحيد خدا و ترك شرك ، اقرار به نبوت عيسى و بنده بودن او نسبت به خداوند ، نبوت پيامبر اسلام ، و نيز بر طبق تصريح اناجيل چهارگانه پيمان اجراى صلح و سلامت و اقبال به عالم آخرت ، اعراض از زخارف دنيا ، و ترك شهوات و نزاع و مخاصمات براى دنيا و هوا و هوسها بوده است .
فَنَسُواْ حَظّاً مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِ فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَ الْبَغْضَآءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
يعنى : پس آنها سهم وافرى را از آنچه بدان تذكر داده شدند فراموش نمودند ، يعنى توحيد خدا و بنده بودن عيسى را تبديل به شرك و فرزندى و تثليث نمودند ، و نبوت و دين و كتاب محمّد صلى الله عليه و آله را انكار كردند و مقدار قابل توجهى از كتاب انجيل را تحريف نمودند ؛ و چون چنين كردند ما نيز در ميان آنها دشمنى و بغض و كينه تا روز قيامت افكنديم و آنان را به جان هم انداختيم .
گفته شده كه طبق تواريخ و شواهد خارجى ، از روزى كه عيسى را خداوند به سوى خويش بالا برد اختلاف در ميان حواريان وطبقات پيروان او ريشه دوانيد و رشد نمود تا رفته رفته تبديل به جنگها و خونريزىها و قتل و غارتها و انواع فتنهها و فسادها شد و تا حال هم ادامه دارد .
بدان كه پس از ظهور مهدى موعود ( ارواحنا فداه ) و تشكيل حكومت عدل الهى در سراسر جهان ، طبق دلالت كتاب كريم و نصوص معتبر و متواتر ، حكومت و ولايت بر جامعهء بشرى تا آخر دنيا از آنِ نيكان و صالحان و اولياى الهى خواهد بود ، و از اين آيه استفاده مىشود كه در آن عصر نيز اهل كتاب خواهند بود و طبعاً زير چتر حكومت حقّه طبق شرايط اهل ذمّه زندگى خواهند كرد و عداوت و دشمنى آنها نيز ادامه خواهد يافت .
وَ سَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللَّهُ بِمَا كَانُواْ يَصْنَعُونَ
يعنى : به زودى خدا آنها را به آنچه مىكردند آگاه خواهد نمود . مراد روز قيامت است كه آمدنش روى قاعدهء « كلّ آتٍ قريب » و يا از نظر ذات ربوبى زود است . و مراد از آگاه كردن آنها ظاهر نمودن اسرار و دسايس و عقايد باطل و گناهان يكايك آنان در مرأى و منظر همهء اهل محشر و قضاوت عادلانه ميانشان و سپس فعليت بخشيدن به كيفر كردار آنهاست .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 226
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٢٦