معناى آيه : خداوند را با عذاب و شكنجهء شما در قبر و برزخ و قيامت و دوزخ چه كار ؟
و چه سودى از آن دارد اگر شما شكرگزار باشيد و ايمان آوريد ؟ يعنى آيا خدا مجازات را براى تشفّى قلب انجام مىدهد ؟ كه مقامش والاتر از آن است . يا براى دفع ضرر و زيانى از خود مىكند ؟ كه او آسيبپذير نيست و ضررى به او نمىرسد . و يا براى جلب نفعى است ؟
كه او بىنياز مطلق است و محال است سودى از كسى بطلبد . پس عذاب عاصيان در عالم آخرت يا براى تحقّق وعدهاى است كه به مطيعان داده كه عاصيان را عذاب خواهد نمود و آنها تعقيب كنندهء تحقّق وعدهاند ، و يا تجسم عينى باورهاى پليد قلبى و تبلور خارجى اعمال زشت آنهاست كه طبعاً پس از انتقال به عالم ديگر به صورت آتش و شكنجههاى مختلف آنجا درمىآيد .
وَ كَانَ اللَّهُ شَاكِرًا عَلِيمًا
و خداوند از ازل و براى ابد شكرگزار است ، يعنى : در مقابل اعمال خير بندگانش به وسيلهء پاداش كافى در دنيا و آخرت عكسالعمل نشان مىدهد ؛ و داناست ، يعنى به اعمال باطنى و ظاهرى بندگانش از آغاز خلقت تا انقراض نسلشان از نظر كمّ و كيف و مقدار استحقاق ، از زمان پيش از وجود عامل و صدور عمل تا ابد ، داناست .
لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَن ظُلِمَ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعاً عَلِيماً « 148 » إِن تُبْدُوا خَيْراً أَوْ تُخْفُوهُ أَوْ تَعْفُوا عَن سُوءٍ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوّاً قَدِيراً « 149 »
لغت و اعراب :
جَهَرَ الشىءَ و بالشىء - از باب مَنَع - : آشكار كرد آن را . قول سوء هر گفتارى است كه شرعاً يا عقلًا ناپسند باشد . الّا من ظُلم استثنا از جهر بسوء است به تقدير الّا جَهْرَ مَن ظلم .
جملهء فان اللَّه كان در جاى جزاء شرط است بهتقدير فهو حسن ، أو فهو تخلّقٌ بأخلاقاللَّه .
تفسير :
لَّا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ
تفسير روان (فارسى) — صفحة 174
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٧٤