إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا وَأَصْلَحُوا وَاعْتَصَمُوا بِاللَّهِ وَأَخْلَصُوا دِينَهُمْ للَّهِ فَأُولئِكَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ وَسَوْفَ يُؤْتِ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ أَجْراً عَظِيماً « 146 » مَا يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذَابِكُمْ إِن شَكَرْتُمْ وَآمَنْتُمْ وَكَانَ اللَّهُ شَاكِراً عَلِيماً « 147 »
تفسير :
إِلَّا الَّذِينَ تَابُواْ وَ أَصْلَحُواْ وَ اعْتَصَمُواْ بِاللَّهِ وَ أَخْلَصُواْ دِينَهُمْ لِلَّهِ
استثنا در آيه از منافقان در آيهء قبل يا از ضمير آن است و مراد اين است كه محكوميت به تعذيب در درك اسفلِ دوزخ و پيدا نشدن ياور و ناصر براى آنها و گناهان ديگر و آثار آنها به وسيلهء توبهء خاصى رفع مىشود .
معناى آيه : مگر كسانى كه توبه كنند يعنى از انحرافات اعتقادى و عملى گذشته پشيمان شوند ، و براى آينده پليدى روح خود را با زدودن عقايد و اعمال باطل صالح سازند ، و در تمام امور به خدا يعنى به كتاب و سنّت رسول او تمسّك جويند ، و دين خود را يعنى مجموع قوانين اصولى و فروعى خود را از شرك اعتقادى و عملى و خفى و جلى براى خداوند خالص و ناب نمايند .
فَأُوْلئِكَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ وَ سَوْفَ يُؤْتِ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ أَجْرًا عَظِيمًا
يعنى : پس آنها جزء مؤمنان و همراه آنها در دنيا و آخرت خواهند بود ، و به زودى خدا مؤمنان را پاداشى بزرگ خواهد داد . و مراد از زود بودن ، شروع شدن آن به مجرد مرگ است كه در برزخ و قيامت و مابعد آن ادامه دارد .
مَّا يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذَابِكُمْ إِن شَكَرْتُمْ وَ ءَامَنتُمْ
اين آيه اشاره است به اينكه منشأ تعذيب بندگان در عالم آخرت خود آنها هستند و جز به خود آنها و اعمالشان بازنمىگردد و محال است ابتداءً به خدا بازگردد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 173
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٧٣