تفسير :
يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ لَاتَتَّخِذُواْ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ الْمُؤْمِنِينَ
يعنى : اى كسانى كه ايمان آوردهايد هرگز كافران را به جاى مؤمنان ، يعنى با رها كردن و گذشت از مؤمنان ، دوست و ياور و سرپرست اتّخاد نكنيد . و اين كلام براى نهى از تشبّه به منافقان است كه آنها در باطن با كفار دوست حقيقى و ياور آنهايند .
أَتُرِيدُونَ أَن تَجْعَلُواْ لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُّبِينًا
يعنى : آيا مىخواهيد براى خدا به ضرر خود برهان و دليل روشنى قرار دهيد تا شما را عذاب نمايد ؟ !
مراد اين است كه ولايت و دوستى با كفار ، جرمى است كه به عنوان برهان در پيشگاه خدا قرار مىگيرد كه آثار كفر و نفاق را بر صاحب آن مرتب كند ، او را در گمراهى رها مىسازد و در زندگى مذبذب مىكند و همراه اهل آتش مىنمايد و در اسفل درك نار مسكن مىدهد ، و اينها از اوصاف منافقان است .
إِنَّ الْمُنَافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ
يعنى : حقيقت اين است كه منافقان در درجهء پايينترِ آتشاند .
درك - به فتح و سكون راء - و دركات پلههاست به لحاظ فرود آمدن ، مقابل درجات كه پلههاست به لحاظ بالا رفتن . و لازم اين كلام اين است كه ساكنان بهشت از سطح مفروض در قيامت رو به بالا مىروند و اهل جهنم رو به پايين ، و در بهشت هر چه بالاتر روند بهتر و وسيعتر و زندگى راحتتر است و در جهنم هر چه پايينتر روند بدتر و عذابش بيشتر است .
و وجه اينكه منافقان در چنين مكانى هستند اين است كه آنها بر كيفر كفر باطنى خود استهزاى به دين و پيامبر و مسلمين و آزار آنها را افزودهاند و ضرر آنان بر اسلام و مسلمين از كفّار علنى بيشتر است .
وَ لَن تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرًا
يعنى : و از اين روست كه هرگز براى آنها در عالم آخرت ياورى نخواهى يافت .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 172
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٧٢