دنيا و آخرت هر دو در دست خداست . مراد از اين آيه ممكن است موارد خاص باشد نظير جهاد در عصر نزول اين آيات كه غالباً غنيمتى به دستشان مىآمد . پس معناى آيه اين است كه هر كه در چنين مواردى پاداش دنيا را بخواهد پاداش دنيا و آخرت هر دو نزد خداوند است ، يعنى همان را كه مىخواهد مىدهيم يا آن كه چرا تنها دنيا را مىخواهد ؟ هر دو را بخواهد يا آخرت را بخواهد .
و ممكن است آيه عام باشد و اشاره به اعمال و فعاليتهاى كفار در زندگى خودشان ، كه هدف از همهء آنها تنها منافع دنيوى است كه همان پاداش است ، در مقابل زندگى مؤمنان معتقد كه هدفشان از كوششهاى عبادى ، تنها ثواب اخروى ، و از فعاليتهاى دنيوى ، پاداش دنيوى و اخروى است . و غرض اين است كه كفار نيز پاداش دنيويشان نزد خداست و از او مىگيرند هر چند غفلت دارند ، پس بايد متوجه شوند و ايمان آورند و همانند مؤمنان ، پاداش آخرت يا هر دو را بطلبند .
وَ كَانَ اللَّهُ سَمِيعَا م بَصِيرًا
يعنى : خداوند از ازل و هميشه شنوا و بينا بوده و هست ، يعنى به نفْس عملهاى بشر خواه كفار يا مؤمنان ، و به انگيزهء كوشش آنها خواه براى دنيا يا آخرت ، و به مقدار پاداش آنان خواه در دنيا يا آخرت .
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ للَّهِ وَلَوْ عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ إِن يَكُنْ غَنِيّاً أَوْ فَقِيرَاً فَاللَّهُ أَوْلَى بِهِمَا فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَى أَن تَعْدِلُوا وَإِن تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيراً « 135 »
لغت و اعراب :
قوّام مبالغهء در قيام به معناى تصدّى امر است ، يعنى قيام كننده به نحو كامل يا به نحو
تفسير روان (فارسى) — صفحة 160
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٦٠