بدان كه وجه مكرّرشدن جملهء « وَ لِلَّهِ مَا فِى السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِى الْأَرْضِ » سه بار در اين دو آيه اين است كه اوّلًا اهميت و عظمت مفاد اين جملهء شريفه اقتضاى تكرار دارد ، ثانياً ذكر آن در بار اول براى توضيح وسعت ملكى خداست كه در آيهء قبل اشاره شده به وسعتى كه محيط ظهور حكمت اوست . و در بار دوم تعليل است براى اين كه كفر همهء بشر به او آسيبى نمىزند . و در بار سوم براى بيان قدرت او بر افناى همهء بشرهاست كه در آيهء بعد اشاره شده است .
إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِآخَرِينَ وَكَانَ اللَّهُ عَلَى ذلِكَ قَدِيراً « 133 » مَن كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِندَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعاً بَصِيراً « 134 »
تفسير :
إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَ يَأْتِ بَاخَرِينَ وَ كَانَ اللَّهُ عَلَى ذَ لِكَ قَدِيرًا
مراد از ناس مخاطب ، كفّارند به قرينهء آيات پيشين ، يا مطلق انسانهاى موجود در زمان خطاب . و غرض از خطاب ، هشدار و تهديد است كه در برابر فرامين خدا نايستند .
معناى آيه : اگر خداوند ارادهء حتمى كند همهء شما را مىبرد ، يعنى در لحظهاى از ميان برمىدارد و نابود مىكند ، و گروه ديگرى را به جاى شما مىآورد . يعنى به جاى كفّار گروه مؤمن يا به جاى انسانها فرشتگان يا اجنّه يا نوعى ديگر از ذوىالعقول را كه قابل تكليف و قادر بر انجام آن باشند مىآورد . و خداوند از ازل و هميشه بر انجام آن توانا بوده و هست .
مَّن كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِندَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَ الْأَخِرَةِ
جزاى موصول شرطى ، مقدر است و « فعنداللَّه » به جاى آن است و تقدير آن « فليعلم » يا « فأخبره أنّ عند اللَّه ثواب الدّارين » .
معناى آيه : هركه از كارهاى خير خود تنها پاداش دنيا را بخواهد ، پس بداند كه پاداش
تفسير روان (فارسى) — صفحة 159
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٥٩