تفسير :
وَ إِذَا جَآءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ
[ برخورد با شايعات ]
گاهى گروهى از مسلمين به عنوان « سَريّه » به جنگى اعزام مىشدند و گاهى جوّ اجتماع به واسطهء احتمال حملهء دشمن يا جهات ديگر مضطرب و ناآرام بود و انتشار اخبار امنآور يا وحشتزا از مسافران يا از جوّ داخل ، خلاف مصلحت و يا مفسدهآور بود . در اين گونه موارد دستور اين است كه هيچيك از خبرهاى امنآور يا ترسآور افشا نشود و به اولياى امور مراجعه شود .
معناى آيه : و چون به آنها ، يعنى به منافقان كه مخلوط با مؤمناناند و يا به ضعيفالايمانها ، خبرى كه حاكى از امن يا وحشت است برسد آن را در ميان مسلمين منتشر مىكنند .
وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَ إِلَى أُولِى الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ
يعنى : و اگر آن را به پيامبر و به اولياى امور خود رد مىكردند و تنها به آنها مىگفتند ، بىترديد كسانى كه خبرها را استنباط مىكنند مىدانستند . يعنى كسانى كه قدرت استخراج احوال و اوضاع خبر را دارند كه مثلًا منشأ انتشار آن چيست و كيست و انگيزهء نشر و پىآمد بد يا خوب آن چيست ، مىدانستند دربارهء آن چگونه بايد عمل كرد .
وَ لَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا
يعنى : و اگر فضل خدا و رحمت خدا بر شما نبود بىترديد جز اندكى از شما ، يا جز در اندكى از كارها ، همگى پيروى از شيطان مىكرديد .
فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللَّهُ أَن يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَاللَّهُ أَشَدُّ بَأْساً وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا « 84 »